Açıklama
Bu çalışma, Anadolu motiflerinin kültürel sürdürülebilirlik perspektifiyle ilkokul düzeyinde nasıl aktarılabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel motifler tarihsel süreçte yalnızca estetik birer unsur değil, toplumsal değerleri, inançları ve yaşam pratiklerini taşıyan sembolik bir dil olarak işlev görmüştür. Ancak bu sembolik dilin küçük yaş gruplarına aktarımı, bilişsel gelişim düzeyleri dikkate alınmadan gerçekleştirildiğinde yüzeysel bir görsel tekrarın ötesine geçememektedir. Bu araştırma, motiflerin anlam temelli kavratılmasını hedefleyen pedagojik bir model geliştirmeyi ve uygulamayı amaçlamaktadır.
Araştırma, ilkokul 3. ve 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerle yürütülmüştür. Uygulama süreci üç aşamada yapılandırılmıştır: (1) motiflerin sembolik anlamlarının yaş düzeyine uygun oyunlaştırma ve görsel analiz etkinlikleri ile tanıtılması, (2) öğrencilerin temsil edilen değerleri (güç, koruma, bereket vb.) seçerek bu değerlerle ilişkili geleneksel motifleri incelemesi, (3) seçilen motiflerin seramik yüzey üzerinde çağdaş yorumla yeniden üretilmesi. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış öğrenci formları, gözlem notları, ürün analizi ve süreç dokümantasyonu kullanılmıştır.
Elde edilen bulgular, motiflerin anlam temelli ve bilişsel düzeye uygun yapılandırılmış bir süreçle ele alınmasının öğrencilerin kültürel farkındalık düzeyini artırdığını göstermektedir. Öğrencilerin ön testte motifleri ağırlıklı olarak “süsleme” olarak tanımlarken, uygulama sonrasında sembolik ve değer temelli açıklamalara yöneldikleri gözlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin geleneksel formu koruyarak kişisel estetik müdahalede bulunabildikleri ve kültürel sembollerle öznel bağ kurabildikleri belirlenmiştir.
Sonuç olarak çalışma, Anadolu motiflerinin küçük yaş gruplarında yüzeysel görsel aktarım yerine anlam merkezli, yapılandırılmış ve üretim temelli bir modelle ele alındığında kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlayabilecek bir eğitim yaklaşımı sunduğunu ortaya koymaktadır.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Kültürel aktarım, İlkokul sanat eğitimi, Motiflerin yeniden üretimi |
|---|
