Bu bildiri, Yaşar Kemal’in Hüyükteki Nar Ağacı romanında merkezî bir simge olarak kurgulanan “nar ağacı” motifini, gelenek ve modernite arasındaki çatışma alanında incelemeyi amaçlamaktadır. Roman, Çukurova’da tarımda makineleşmenin hız kazanmasıyla birlikte mevsimlik tarım işçilerinin emek alanlarının daralmasını, işsizliği, yoksulluğu ve buna eşlik eden toplumsal çözülmeyi odağına alır. Bu...
Anadolu anlatı geleneğinde motifler, estetik tekrarlar olmanın ötesinde kültürel bellek ve kolektif hafızanın kurucu ve düzenleyici formlarıdır. Sözlü gelenekte kadın figürü; evlilik, soyun devamı, fedakârlık ve ölüm gibi eşik durumları anlamlandıran sembolik bir merkez olarak yapılandırılmıştır. Bu yapı, bireysel karakter inşasından ziyâde kolektif ontolojinin kurulmasına hizmet ederek...
Somut olmayan kültürel miras; toplumların tarihsel birikimini, değerler sistemini ve kolektif hafızasını kuşaktan kuşağa aktaran sözlü ve performatif kültür unsurlarını kapsamaktadır. Bu mirasın önemli bileşenlerinden biri olan geleneksel çocuk oyunları, yalnızca eğlence ve rekabet ortamı sunan etkinlikler değil; aynı zamanda inanç, ritüel, toplumsal norm ve kültürel kodları bünyesinde...
El Sanatlarımızdan Mersin Boncuk Oyalarının özellikleri ve örnekleri aktarılacaktır.
Motifler toplumun kültürel hafızasını taşıyan, estetik anlayışını ve sembolik dünyasını yansıtan önemli görsel unsurlardır. Tekstil, dokuma, nakış, geleneksel giyim kuşam ve takı tasarımlarında kullanılan motifler, sadece süsleme amacı taşımamakta aynı zamanda toplumsal belleğin, inanç sistemlerinin ve kültürel kimliğin görsel anlatım biçimleri olmaktadır. Anadolu coğrafyasında yüzyıllar...
Türk motifleri, binlerce yıllık bir birikimin neticesinde dokuyucunun inançlarını, değerlerini ve toplumsal yapısını yansıtan eşsiz birer kültürel mirastır. Ancak günümüzde geleneksel dokumacılığın azalması ve fiziksel koruma zorlukları, bu motiflerin özgün formlarıyla gelecek kuşaklara aktarılmasını risk altına sokmaktadır. Bu çalışma, geleneksel Türk kilim motiflerinin yersel fotogrametri...
Özet
Bu çalışma kapsamında ele alınan kostüm tasarımı, Adana 14. Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı Kortej Kostümleri Yarışması için geliştirilmiş olup, “Nereden geldik ve nereye gidiyoruz?” sorunsalı etrafında kurgulanmıştır. Tasarımın çıkış noktası, zaman kavramını doğrusal bir ilerleme anlayışından ziyade, “kayıp” ve “kazanım” çerçevesin de işleyen döngüsel ve karşıtlık temelli bir...
Yüzyıl Osmanlı Klasik Dönem Çini ve Seramiklerinde Edebî İmgeler ve Kompozisyon İlişkisi
Özet
Görsel sanatlarda imgesel öğelerin yüzey üzerindeki düzeni kompozisyon kavramıyla açıklanmaktadır. 16. yüzyıl Osmanlı kültür ortamında edebî üretim ile çini ve seramiklerin dekor anlayışı, ortak kültürel imgeler ve estetik kavramlar etrafında gelişen bir sanatsal düşünme alanı oluşturmaktadır....
Bu çalışma, 1970 sonrası çağdaş Türk resim sanatında geleneksel motiflerin dönüşüm,
yeniden üretim ve anlamlandırılma süreçlerini sanatçı yapıtları üzerinden incelemeyi
amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz ve belge
inceleme teknikleri kullanılmıştır. Türkiye’de modernite sürecinde Batı kaynaklı estetik
anlayışın etkisiyle geleneksel motif unsurları...
The literature review in the field of Anatolian folk studies offers a deep and rich analysis of traditional cultural production, however it lacks a holistic and complete study due to its failure to understand and incorporate the standpoint of women and her relationship to the cultural item she is producing and their contributions within the national context. Kenan Ozbel’s comprehensive...
Bu çalışma, Adana Ulu Cami çinilerini tarihî, teknik, estetik ve koruma bağlamında bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. 16. yüzyılda Ramazanoğulları Beyliği döneminde inşa edilen yapı, Memlük etkileri ile erken Osmanlı estetik anlayışının sentezini yansıtan önemli bir taşra örneğidir. Araştırma, devam eden yüksek lisans tezinin saha verilerine dayanmaktadır. Nitel araştırma...
Ahşap yüzeylere işlenen her bir motif, yalnızca dekoratif bir unsur değil, aynı zamanda derin anlamlar içeren birer simgedir. Geometrik formlardan bitkisel kompozisyonlara kadar uzanan bu motif çeşitliliği, sanatçının doğayı algılama biçimini ve felsefi bakış açısını yansıtan sessiz bir anlatım dili oluşturur.
Türk ahşap sanatı, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan süreçte teknik ve estetik açıdan...
Özet
Bu çalışmada Türk kültürünün Anadolu destan ve halk hikâyelerindeki aile ve evlilik motiflerine nasıl yansıdığı ortaya koyularak, motiflerdeki Türk kültürüne ait izlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Türklerin aile ve evlilik kültürünün, Anadolu destan ve hikâyelerinde hangi motiflerle nasıl ifade edildiği ve böylece kültürün motiflerle nasıl yaşatıldığı ele alınmaya çalışılacaktır....
Anadolu kültüründe aynalar eski devirlerden itibaren sadece yansıtıcı nesneler olarak görülmemiş, halk kültürü ve sembolik manalar ile yüklü kültürel ögeler olarak da kabul edilir. Bu çalışma Tunceli Müzesi koleksiyonunda yer alan ahşap bir ayna üzerine işlenmiş “yaşam çiçeği” motifini nesne odaklı halk bilimi yaklaşımıyla yorumlamayı amaçlamaktadır. Anadolu aynaları ile ilgili yapılan...
Özet
Bereket motifi, Anadolu halk kültüründe üretim, çoğalma, süreklilik ve koruyuculuk kavramlarıyla ilişkilendirilen temel sembolik öğelerden biridir. Geleneksel işleme sanatlarında buğday başağı, nar, hayat ağacı ve koçboynuzu gibi formlar aracılığıyla ifade edilen bereket anlayışı, halk inançları ve gündelik yaşam pratikleriyle doğrudan bağlantılıdır. Bu çalışma, Anadolu işleme...
Anadolu Kadınının Dokuma ve Oyalardaki Motiflerle Kurduğu Sembolik İletişim Dünyası
Özet
Geleneksel dokumacılık ve oya sanatı, Anadolu coğrafyasında yetişen kadının tarihsel belleğinde yer eden; sözle ifade edilemeyen duygu, düşünce ve toplumsal mesajların motifler aracılığıyla bir iletişim diline dönüştüğü sessiz birikimlerin somut örnekleridir. Anadolu kadınının sosyal hayattaki rolü,...
Hayat ağacı motifi, yaşam, bereket, süreklilik, koruma ve yeniden doğuş gibi kavramlarla ilişkilendirilen, farklı kültürlerde ve tarihsel dönemlerde karşılaşılan köklü bir simgesel anlatımdır. Anadolu kültüründe ise bu motif, değişen inanç sistemleri, estetik anlayışlar ve üretim pratikleri içinde farklı biçim ve anlam katmanları kazanarak varlığını sürdürmüştür. Bu çalışma, hayat ağacı...
Bu çalışma, Anadolu motif geleneğinde kadın ve erkek temsillerinin simgesel karşılıklarını Eli Belinde ve Koçboynuzu motifleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Temel problem, bu motiflerin yalnızca biyolojik cinsiyeti mi temsil ettiği, yoksa toplumsal düzeni ve kültürel sürekliliği aktaran görsel kodlar olarak mı okunması gerektiğidir. Her iki motif, Anadolu kültüründe tarihsel sürekliliği...
Erken modern dönemde Osmanlı İmparatorluğu ile Avrupa arasındaki ilişkiler yalnızca siyasi ve askerî karşılaşmalarla sınırlı kalmamış; ticaret, diplomasi ve maddi kültür aracılığıyla çok katmanlı bir etkileşim alanı üretmiştir. Bu etkileşimin en dikkat çekici unsurlarından biri, 16. ve 17. yüzyıllarda Anadolu’da üretilen Osmanlı halılarının Avrupa’ya yayılmasıdır. Ticaret yolları, diplomatik...
Anadolu motifleri, tarihsel süreç içinde yalnızca estetik ve bezeme unsurları olarak değil; inançlar, çeşitli ritüeller, gündelik yaşam deneyimleri ve kolektif hafızayla bütünleşmiş kültürel göstergeler olarak varlığını sürdürmüştür. Halı, kilim, nakış, mimari süsleme ve gündelik kullanım nesneleri üzerinde yer alan motifler, sözlü kültürün sessiz anlatı alanları olarak işlev görmüş; toplumun...
ÖZET
Anadolu motifleri, yalnızca estetik ve bezeme amaçlı görsel unsurlar değil; toplumsal yapının, iktidar ilişkilerinin ve kültürel belleğin simgesel düzlemde kurulduğu anlam alanlarıdır. Bu yönüyle motifler, üretildikleri toplumun değerler sistemini, normlarını ve hiyerarşik düzenini görsel bir dil aracılığıyla aktaran kültürel kodlar olarak değerlendirilebilir. Halı, kilim, nakış, mimari...
Anadolu motifleri, yalnızca estetik bir süsleme unsuru olarak değil, aynı zamanda kadınların duygu ve arzu dünyasını yansıtan sembolik bir anlatım dili olarak değerlendirilebilir. Stith Thompson’un motif tanımından hareketle halk anlatılarında süreklilik ve çarpıcılık taşıyan en küçük anlam birimi olarak kabul edilen motif kavramının Anadolu dokuma ve tekstil sanatlarında da benzer bir işlev...
"Uluslararası Gelenekten Geleceğe Anadolu Motifleri Sempozyumu" için Anadolu Motiflerinin Algoritmik Taklidi: Yapay Zekâ Üretiminde Kültürel Bağlam ve Temsil’ başlıklı bildiri özetim ekte yer almaktadır. Bilgilerinize sunarım.
Bu bildiri, Anadolu motif geleneğinin el sanatları alanındaki yeniden yorumlanma süreçlerini, Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi mirası ile Adana Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde üretilen ürünler ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, kültürel mirasın korunması ile çağdaş el sanatı üretimi arasındaki etkileşimi, biçimsel süreklilik ve tasarımsal dönüşüm kavramları çerçevesinde ele...
Anadolu Motiflerinin Psikanalitik Çözümlemesi: Seramik Sanatında Kolektif Bilinçdışı ve Görsel Süreklilik
Müjgan Özben
Özet
Anadolu motifleri tarihsel süreç boyunca çoğunlukla dekoratif süsleme unsurları ya da kültürel miras göstergeleri olarak değerlendirilmiştir. Ancak motiflerin farklı coğrafya, dönem ve üretim bağlamlarında süreklilik göstermesi, bu görsel yapıların yalnızca...
Türk kültüründe aile olgusu üzerinden değerlendirilen birlik ve beraberlik, toplumun temelini oluşturan kavramlardandır. Türk sanatında yer edinmiş olan bu kavramlar, birer motif niteliğine sahiptir. Motifler kültürel mirasın birer taşıyıcı ögesi olarak varlığını sanat dallarında göstermektedir. Söz konusu olan motifler Türk sanatında azımsanamayacak bir yere sahiptir. Türkler yaşadıkları her...
Özet
Camide hutbenin irad edildiği, kapısı, merdiveni ve en üstte oturulacak sahanlığı bulunan merdiven biçimli litürjik öğeye minber adı verilmektedir. Klasik bir minber; kapı, gövde ve şerefe (taht-köşk) olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Giriş kısmı kapı yan söveleri, kapı kanatları, aynalık ve taç bölümünü ihtiva eder.
Anadolu Selçuklu Dönemi’nde minber yapımında çoğunlukla ahşap...
Bu bildiri, Anadolu sözlü kültüründe yer alan geleneksel motiflerin yapay zekâ destekli metin üretiminde nasıl temsil edildiğini ve bu temsil biçimlerinin kültürel bellekle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel sorusu, kültürel belleğin taşıyıcısı olan motiflerin dijital anlatılarda işlevsel bir süreklilik mi yoksa anlam düzleşmesi mi yaşadığıdır.
Yöntem olarak, sözlü...
Özet
Anadolu el sanatlarında yer alan motiflerin önemli bir bölümü, yalnızca estetik düzenleme unsurları olarak değil, tarihsel ve kültürel hafızanın taşıyıcıları olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın temel problemi, Anadolu yorgan geleneğinde yaygın olarak görülen “balta ağzı” motifinin yalnızca gündelik bir alet formuna dayalı dekoratif bir düzenleme mi olduğu, yoksa daha erken dönem...
Özet
Geleneksel Anadolu çini sanatı, tarihsel süreç içerisinde yalnızca mimariyi bezeyen estetik bir unsur olmanın ötesinde, kozmolojik tasavvurları, insanın tekâmül anlayışını ve varoluşa dair metafizik kabulleri görsel bir dil aracılığıyla aktaran sembolik bir hafıza mekânı işlevi görmüştür. Bu bildiri, çini sanatında yer alan motiflerin zahirî (biçimsel) özelliklerinin ötesindeki bâtınî...
Dokumacılık, Anadolu’nun her köşesinde karşımıza çıkan unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarımızdandır. Anadolu’da yaşayan ve geçimini hayvancılıkla sağlayan Yörüklerin yaşamlarının bir parçası olan dokumalar, sadece günlük kullanım eşyası değil aynı zamanda toplumsal belleğin bir yansımasıdır.
Bu bildiri, Mersin’in Anamur ilçesinde gerçekleştirilen saha çalışması kapsamında incelenen...
Antalya’nın Döşemealtı ilçesi, Yörük-Türkmen dokuma geleneğinin günümüze taşındığı önemli merkezlerden biridir. Döşemealtı halıları; kompozisyon kurgusu, merkezi madalyon düzeni, zemin renkleri ve sembolik motif dili ile bölgesel kimliği yansıtan özgün bir dokuma grubunu oluşturmaktadır. Bu halılarda yer alan motifler yalnızca estetik unsurlar değil; aynı zamanda göçer kültürel birikimin ve...
Çeyizlerin içerisindeki her
bir oyada farklı şeyleri simgeleyen motifler yer almaktadır. Bu noktada çalışma içerisinde
Gaziantep’in yöresel nakışı olan “Antep işi nakışı” konu edilecektir. Antep işi nakışı
bağlamında ise çalışmada Gaziantep halkının “ciğerdeldi” olarak adlandırdığı motif
üzerinde durulacaktır. Antep işi nakışı; icracısı kadın olan, kuşaktan kuşağa usta çırak
ilişkisine...
In Turkish art, fruit motifs occupy a significant place as visual expressions of fundamental cultural themes such as fertility, abundance, and the cycle of life. These motifs, employed across a wide range of artistic fields—from weaving and textiles to architecture, painting, literature, and embroidery—constitute tangible reflections of cultural memory and belief systems. In this context, the...
Bu çalışmanın amacı, horoz motifinin Türkistan Türk inanç sistemlerinden başlayarak Türkistan ve Anadolu coğrafyasına uzanan süreçte Türk-İslam sanatı içerisindeki ikonografik sürekliliğini ve anlam dönüşümünü ortaya koymaktır. Horoz figürünün koruyuculuk, aydınlığın haberciliği, diriliş ve cesaret gibi sembolik katmanlarının sanat eserleri üzerinden değerlendirilmesi...
Özet
Kına gecesi, Türk kültüründe evlilik öncesi geçiş ritüellerinin en önemli aşamalarından biri olup gelinin “kız” statüsünden “eş” statüsüne geçişini sembolize eden liminal bir süreçtir. Bu çalışmada kına gecesi oyunlarında görülen kılık değiştirme motifi, ritüel kuramı ve folklorik motif analizi çerçevesinde incelenmiştir. Van Gennep’in geçiş ritüelleri modeli ve Victor Turner’ın...
Dokumacılık Orta Asya’dan günümüze kadar varlığını sürdürmektedir. Anadolu’da farklı şekillerde varlığını devam ettiren dokumalar, bölgenin doğasını yansıtmaktadır. Bölgenin hayvanından yapılan yünler, yününün renklendirilmesi için kullanılan malzemelerin hepsi yörenin yapısına göre şekillenmektedir. Dokumalarda kullanılan motiflere yöre halkının yaşamı yansımıştır. Dolayısıyla dokumalardaki...
Özet
Beden folkloru, insan bedenini kültürel bir anlatı, sembol, ifade ve hafıza alanı olarak gören bir yaklaşım olması yönüyle görsel kültür kapsamında incelenebilir. Dövme pratiğini kültürel belleğin temsil ve kimlik alanı olarak ele alan bu çalışmada Türk mitolojisine ait motiflerin dövme sanatında tercih nedenini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada vücuduna Türk mitolojisi ile ilgili...
Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden Behçet Necatigil’in 1957 yılında Varlık dergisinde yayımlanan daha sonra 1958’de Arada adlı şiir kitabında yer alan “Kilim” şiiri Anadolu insanın kendini ifade etme biçimlerinden en eskisi olan kilim sanatını merkeze alarak modern insanın ve çağın açmazlarını tıpkı kilim sanatında olduğu gibi sembollerle (ses, renk, nesne vb.) aktarır. Anadolu’nun...
Özet
Batı Anadolu, Türk halı sanatının tarihsel gelişimi içinde önemli bir merkez konumundadır. Bu çalışmada, İzmir’in Bergama yöresine özgü Kız Bergama halıları ile Balıkesir çevresinde dokunan Yağcıbedir halıları ele alınmıştır. İzmir Olgunlaşma Enstitüsü’nün geleneksel dokuma mirasının korunması ve yaşatılmasına yönelik araştırmaları kapsamında; geleneksel Anadolu motifleri, motif...
Yazmacılık sanatının en gelişmiş örneklerinin görüldüğü, Anadolu’daki en önemli yazmacılık merkezlerinden biri olan Tokat yazmacılığı 700 yıllık köklü bir geçmişe sahiptir. Tokat’ın ve yazmacılık sanatının iç içe geçmiş olması tesadüf değildir.
Danişmend Gazi tarafından 1074’te fethedildikten sonra tüm kent unsurlarıyla inşa edilen ilk Türk şehri olma özelliğine sahip olan Tokat, doğu-batı...
Geçmişten günümüze Anadolu’nun geleneksel dokuma, halı ve kilimlerinde ortaya çıkan
sembolik motifler, insanların duygu, düşünce ve toplumsal değerlerini görsel bir biçimde
aktarmada önemli bir araç olmuştur. Bu çalışmada, kültürel ve sembolik anlamı güçlü bir motif
olan bukağı motifi ele alınmıştır. Bukağı, hayvanların ayaklarına takılan bağdan esinlenerek
ortaya çıkmış olup, bağlılık,...
Bu bildiri, Denizli’nin Buldan ilçesinde sürdürülen geleneksel dokuma kültüründe yer alan bazı geometrik motiflerin, tamga geleneğiyle kurduğu görünmez bağı tartışmaktadır. Tamga, tarihsel olarak bir aidiyet işaretiyken; Buldan dokumalarında artık doğrudan kimlik bildiren bir sembol değil, estetik bir hafızanın izine dönüşmüştür. Çalışmada seçilmiş dokuma örnekleri desen yapısı, çizgi...
Geçmişten bugüne deri işlemeciliği, kullanım işlevinin ve doğal görünümünün yanı sıra deri
yüzey süsleme teknikleriyle birlikte estetik boyut kazanarak el sanatına dönüşmüştür. Bu çalışma,
geleneksel el sanatı motiflerinin deri yüzeyine uygulanarak aktarılmasını ve geleneksel motiflerin
fiziksel üretim aracı olan deri desen damgalarına dönüştürülmesini konu edinmektedir.
Uluslararası...
Bu bildiri, Siirt'te Dicle Nehri ile Botan Çayı'nın kesiştiği stratejik bir noktada yer alan ve Mezopotamya'nın önemli antik liman kentlerinden biri olan Çattepe Höyüğü kazılarında ortaya çıkarılan mutfak araç gereçlerinin sembolik dilini incelemektedir. Prehistorik Dönem' den Orta Çağ'a kadar izler taşıyan höyükte tespit edilen seramikler, sırlı ve sırsız pişmiş toprak kandiller, Habur boyalı...
Geleneksel Anadolu motifleri, tarihsel süreç içerisinde toplumsal belleğin görsel taşıyıcıları olarak kültürel kimliğin inşasında önemli bir rol üstlenmiştir. Halı, kilim, çini ve çeşitli el sanatlarında görülen bu motifler; aidiyetin, bereketin, korumanın, yaşamın, dönüşümün ve gücün sembolik anlatım biçimleri olarak nesilden nesle aktarılmıştır. Dijitalleşme ile birlikte ise bu geleneksel...
Bu çalışma, farklı dönemlerde birçok uygarlığın kesişim noktası olan Diyarbakır’ın görsel mirası içinde özel bir yere sahip bulunan Diyarbakır Surları üzerindeki motiflerin anlam ve biçim özelliklerini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu motifler yalnızca yüzeysel bezeme unsurları değil, geçmiş toplumların estetik anlayışını, sembolik anlatım biçimlerini ve kültürel kimliğini yansıtan görsel...
Geleneksel kültürlerde motifler, insanın doğa, zaman ve varoluş ile kurduğu ilişkiyi simgesel bir dil aracılığıyla görünür kılan temel anlatım araçlarıdır. Spiral ve hayat ağacı motifleri, farklı kültürlerde yaşamın sürekliliği, dönüşüm ve yaratılış düşüncesini temsil eden evrensel semboller olarak öne çıkmaktadır. Bu çok katmanlı sembolik yapı, çağdaş sanat pratiklerinde yeniden yorumlanmaya...
Geleneksel değerlerin çağdaş tasarım pratikleri içerisinde yeniden yorumlanması, kültürel sürekliliğin korunması için önem taşımaktadır. Bu yaklaşım, yalnızca geçmişin biçimsel ve sembolik mirasını günümüzün üretim süreçlerine aktarmakla kalmaz; aynı zamanda toplumsal kimliğin, kolektif belleğin ve etik duyarlılıkların tasarım aracılığıyla yeniden görünür kılınmasına imkân tanır. Tasarım,...
Özet
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî-i Ma‘nevî adlı eserinin el yazmaları süsleme unsurları açısından incelendiğinde, karşılaşılan unsurlardan biri de kökleri Orta Asya’ya kadar uzanan ebru sanatıdır. Bu çerçevede mevcut çalışmanın konusu ciltlerinde ebru örnekleri bulunan XIV. yüzyıla ait altı adet Mesnevî nüshası üzerine temellendirilmiştir. Söz konusu nüshalardan biri Berlin...
Geometrik formlu bir süsleme olup, sekiz uçlu yıldızın bir diğer adıdır. İki biçimde
karşılaşılırlar. Bunlardan biri, doğrudan sekiz uçlu formdur ve bir düz, bir diğeri kırkbeş
(45) derece açılı olarak yana dönük karelerin üst üste gelişiyle oluşan özgün haldir. Bir
diğeri ise yıldız uçlarından uzanan çizgilerin, birbirleriyle buluşarak daha geniş yıldızları
oluşturduğu versiyonudur....
Günümüzde yapay zekâ teknolojileri, tasarımda yalnızca bir araç değil, aynı zamanda yaratıcı sürecin önemli bir göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle mimarlık, ürün tasarımı ve moda alanlarında yapay zekâ destekli uygulamalar, geleneksel tasarım yöntemlerine alternatif yaklaşımlar sunmaktadır.
Erzurum mimarisi, taş işçiliği, geometrik ve bitkisel bezemeleri, simetrik...
Özet
Bu çalışma, Erzurum’daki Anadolu Selçuklu ve İlhanlı dönemi taş mimarisinde yer alan ejder motiflerini ikonografik ve sembolik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Türk mi-tolojisinde “evren” ya da “büke” olarak adlandırılan ejder figürü; güç, koruyuculuk, bereket ve kozmik düzen kavramlarıyla ilişkilendirilen çok katmanlı bir semboldür. Orta Asya inanç ve sanat geleneğinde şekillenen bu...
Özet
Bu çalışma, Erzurum ilinde bulunan koç heykelli mezar taşları ile koç başı kabartmalarını ikonografik çözümleme yöntemi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Türk kültür tarihinde güç, yiğitlik, koruyuculuk ve süreklilik sembolü olarak önemli bir yere sahip olan koç figürü, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan kültürel aktarımın güçlü görsel göstergelerinden biridir. Özellikle Doğu...
Özet
Bu çalışma, Erzurum’da Selçuklu ve İlhanlı dönemine ait mimari yapılarda yer alan aslan motiflerini tarihsel, biçimsel ve sembolik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Türk-İslam sanatında güç, hâkimiyet ve koruyuculuk sembolü olarak önemli bir yere sahip olan aslan figürü, Anadolu Selçuklu mimarisinde figüratif taş süsleme programının dikkat çekici unsurlarından biridir. Araştırma nitel...
Hatayi, Osmanlı bezeme dağarcığında belirli bir çiçeğe doğrudan gönderme yapmayacak kadar soyutlanmış, kompozisyon içinde ritim ve düzen kuran stilize bir çiçek motifidir. Motif ise bir yapıtın görsel dilinde tekrar ederek beliren, anlamı derinleştiren ve tematik odağı güçlendiren bir öğe olarak düşünülebilir. Bu çerçevede bir motifin bir sanatçının üretiminde yinelenmesi, basit bir “yeniden...
Özet
Geleneksel motifler, kültürel belleğin ve yerel kimliğin görsel taşıyıcıları olarak tekstil tasarımında önemli bir yere sahiptir. Ancak günümüzde bu motiflerin yalnızca biçimsel olarak tekrar edilmesi, çağdaş tasarım beklentileri ve kullanıcı ihtiyaçlarıyla sınırlı bir ilişki kurmaktadır. Bu çalışma, geleneksel motiflerin ev tekstili ürünlerinde çağdaş bir tasarım yaklaşımıyla yeniden...
Dünya halklarının mitolojik düşüncesinde doğa, her zaman insanın ilk sığınma yeri ve koruyucusu işlevini üstlenmiştir. İlkel dinlerin ortaya çıkışından önce insanlar, doğanın yaratıcı gücüne inanmış ve çeşitli doğa kuvvetlerine tapınmışlardır. Örneğin, Türk halklarına ait Altay kahramanlık destanlarında yaratılışın ilk kaynağı olarak “hayat ağacı”ndan söz edilir. Üç bölümden oluşan bu “hayat...
Bir coğrafyanın geçmişi, sanatı ve yaşanmışlıkları; o toplumun ortak hafızasını örer. Bu bellek; bireysel deneyimleri aşarak kolektif bir bilinç, davranış ve semboller bütünü haline gelir. Antep İşi nakışı da Gaziantep merkezli gelişen ve Anadolu el sanatları geleneği içinde özgün bir konuma sahip olan geleneksel bir zanaattır. Gaziantep, 2015 yılında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi...
Özet
El sanatları, toplumların estetik anlayışını, yaşam biçimini ve tarihsel birikimini yansıtan miras unsurları arasında yer almaktadır. Anadolu’da el sanatları geleneği içinde önemli bir yere sahip olan yazmacılık, ahşap kalıplarla oluşturulan baskıları ve yöresel motifleriyle bu mirasın özgün örneklerinden biridir. Somut olmayan kültürel miras kapsamında yer alan bu motiflerin zaman...
Tarihin en eski dönemlerine kadar uzanan ve “ilk yazı” olarak kabul edilen “dövme”, çoğunlukla bedeni süsleme, sosyal statüyü belirleme, güç ve cesareti temsil etme ya da herhangi bir topluluğa bağlılık gösterme gibi amaçlarla yapılarak “sessiz iletişim”i sağlayan ve özellikle geçiş ritlerinin bir parçası olan, dünyanın birçok bölgesinde görülen “kültürel evrensel” bir gelenektir.
Dövmeler ve...
Türkiye'nin hızla artan konut ihtiyacına yanıt vermek amacıyla Emlak Kredi Bankası öncülüğünde 1950’li yıllarda İstanbul’da inşa edilen 4. Levent Mahallesi, Türkiye’de modern şehircilik anlayışının erken örneklerinden biri olmasının yanı sıra, mimarlık ile plastik sanatların bütünleştiği önemli bir kamusal sanat uygulamasına da ev sahipliği yapmaktadır. Konutların inşa projesinin bir parçası...
Dokuma, insanlık tarihinin temel üretim süreçlerinden biri olarak iplerin belirli bir düzen içerisinde birleşmesiyle oluşan bir bütündür. Coğrafi koşullar ve çevresel faktörlerin şekillendirdiği ihtiyaçlar doğrultusunda dokuma türleri farklı malzeme ve teknikler ile çeşitlendirilmektedir. Çeşitlenen dokuma ürünleri arasında halı, kilim, örtü ve bez gibi örnekler öne çıkmaktadır. Günlük yaşamda...
Türk süsleme sanatlarında motifler yalnızca yüzeyi estetik açıdan zenginleştiren ögeler değildir; aynı zamanda toplumsal belleği ve sembolik anlatımı görsel düzlemde aktaran unsurlardır. Anadolu kültüründe önemli bir yere sahip olan elibelinde motifi; kadın figürü, doğurganlık, üretkenlik ve bereket gibi anlamlar taşımaktadır. Kolların bele yerleştirilmiş şekilde tasvir edilmesi, ana tanrıça...
Özet
Toplumların tarihsel süreçten gelen birikimlerini ve ulaştıkları estetik anlayışı yansıtan geleneksel sanatlar, kültürel kimliğin en önemli taşıyıcılarındandır. Kültürel sürekliliği sağlamak adına, bu mirasın olduğu gibi korunmasının yanında, günümüzün sanat anlayışı ve farklı disiplinlerin etkileşimiyle yeniden üretilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bildirinin temel amacı, geleneksel...
Bu bildiri, geleneksel Türk süsleme sanatlarında önemli bir yere sahip olan penç motifinin tarihsel kökenini, kültürel bağlamını ve biçimsel özelliklerini inceleyerek, söz konusu motifin çağdaş takı tasarımına aktarım olanaklarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle penç motifinin klasik bezeme anlayışı içindeki yeri, farklı kullanım alanları ve zaman içerisindeki görsel...
Bu çalışma geçmişi çok eskiye dayanan geleneksel Türk takılarının modern takıya geçiş sürecindeki değişim ve dönüşümlerini, bu değişim ve dönüşüm içerisinde geçmişe dair taşıdığı birçok kültürel öge ve motiflerin anlamını içeren bir çalışmadır.
GELENEKSEL ZANAATTAN KÜLTÜREL SERMAYEYE: TELKÂRİ SANATININ SOSYO-KÜLTÜREL VE EKONOMİK DÖNÜŞÜMÜ
Bu çalışmanın amacı, telkâri sanatının tarihsel gelişimini, üretim pratiğini ve günümüzde geçirdiği dönüşümü kültürel kimlik ve sürdürülebilirlik bağlamında incelemektir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve kavramsal analiz teknikleri kullanılmıştır. İnceleme sonucunda...
Yağcıbedir dokumaları, Balıkesir yöresine özgü köklü bir halı geleneği olarak Anadolu dokuma kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Koyu lacivert ve kırmızının hâkim olduğu renk paleti, yün kalitesi, Türk düğümü tekniği ve geometrik motif kurgusuyla dikkat çeken bu dokumalar, yüzyıllar boyunca kültürel kimliğin ve yerel estetik anlayışın taşıyıcısı olmuştur. Bu çalışma, Yağcıbedir...
Anadolu mitolojisinin önemli figürlerinden biri olan Şahmeran, bu çalışmada tufting tekniği ile çağdaş yüzey tasarımını yeniden yorumlamıştır. Üretim sürecinde elektrikli tufting tabancası kullanılmış ve %100 akrilik ip tercih edilmiştir. İplikler gerili zemin kumaşa işlenmiştir. Bu uygulama sonucunda yüzeyde bir kabartı ve dokunsal etki oluşturulmuştur. Böylece hem görsel anlatım hem de...
Özet
Bu çalışma, Anadolu’nun kadim tarihsel birikimi içerisinde biçimlenen tekstil motiflerinin, konar-göçer toplulukların geçici barınma kültürü bağlamında mekâna aidiyet, kültürel bellek ve sürdürülebilir tasarım eksenlerinde ele alınmasını amaçlamaktadır. Binlerce yıllık çok katmanlı uygarlık birikiminin ürünü olan Anadolu motifleri; aşk, sevgi, ayrılık, nazar, rüya, doğa ve hayvan...
Göynük tokalı örtme, dokumacılığın çok uzun yıllardan beri sürdürüldüğü ve geleneksel bir kimlik kazandığı Göynük’te üretilen özgün bir baş örtüsüdür. İki parça ince pamuklu bez dokumanın birleştirilmesiyle meydana gelmektedir. Örtmenin özellikle kısa kenarları ile baş üstüne gelen kısmı desenlidir. Kısa kenarlarında yer alan saçaklara bağlanan kırmızı püsküller yörede “toka” orak...
Özet
Türk kültüründe halk, iç dünyasını, beklentilerini ve acılarını hem sözlü edebiyatın temel taşlarından olan türküler aracılığıyla sese dönüştürmüş ve maddi kültürün önemli bir belgesi olan dokuma tezgâhlarında sembolik motiflere işlemiştir. Bu bağlamda, her iki sanat dalının da ortak ve en güçlü sembollerinden biri “turna” kuşudur. Turnalar; göçmen kuşlar olmaları, katar halinde uçmaları...
Anadolu dokuma kültürü içerisinde yer alan motifler, yalnızca estetik ve süsleme amacı
taşıyan görsel unsurlar değil; toplumsal hafıza, kimlik ve güç ilişkilerini yansıtan sembolik
anlatım biçimleridir. Bu bildirinin amacı, Anadolu kilim ve dokuma motiflerini devlet, millet,
iktidar, savaş ve güç kavramları çerçevesinde ikonografik ve kültürel bir perspektifle
değerlendirmektir. Çalışma,...
Halı ve kilimler üzerinde yer alan Anadolu motiflerinin anlam katmanları üzerinde durulmuştur. Motiflerden yola çıkarak anlatılmak istenen konular tespit edilmiştir.
Ekte Türkçe ve İngilizce özet yer almaktadır.
Bu bildiri, dört temel element olan hava, su, toprak ve ateşin çeşitli kültürlerde motifleşme süreçlerini geleneksel ekolojik bilgi belleği bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda görsel ve yazılı literatür taraması yapılacak, elde edilen veriler sembolik antropoloji ve kültürel ekoloji kuramsal çerçevesinde tarihsel ve kültürel perspektiften yorumsamacı ve karşılaştırmacı...
This study addresses the integration of Anatolian traditional motifs into smart and functional textile surfaces at the intersection of art/design and engineering disciplines. Anatolian motifs have historically been present on textile surfaces not only as an aesthetic element but also as carriers of cultural memory and symbolic narratives. Today, smart and functional textiles represent a new...
Antik dönem Yunan mimarisinde görülen iki ana düzenden biri olan İonik Düzen, özellikle Anadolu’nun antik dönem bölgelerinden İonia’da (Batı Anadolu) gelişerek yaygınlaşmış bir düzen olarak karşımıza çıkmaktadır. Mimari olarak, bir diğer antik Yunan mimari düzeni olan Dor Düzeni’nden estetik yapısı ile ayrılan İonik düzen, daha zarif, daha süslü ve ince bir yapıya sahiptir. Diğer taraftan...
İpek Yolu Bağlamında Lotus Motifinin İkonografik Yolculuğu ve Anadolu’daki Dönüşümü
Aybüke Beyza Öztürk
Özet
Bu çalışma, lotus motifinin İpek Yolu üzerindeki kültürel dolaşımını ve Anadolu sanatındaki dönüşümünü incelemeyi amaçlamaktadır. Tarih boyunca yalnızca ekonomik bir güzergâh değil, aynı zamanda kültürel etkileşim alanı olan İpek Yolu, farklı coğrafyalara ait estetik...
Öz (Türkçe)
İslam sanatlarının en önde gelenlerinden biri olan Hüsn-i Hat, kitap sanatlarının sınırlarını aşarak mimariden madene, ahşaptan cama kadar pek çok farklı malzemede yerini almıştır. İslam Maden Sanatındaki yeri ise İslam Devleti'nin kuruluş dönemindeki ilk sikkelerden başlayıp daha sonra tas, ibrik, kâse ve şamdan gibi madenî objelere yayılmıştır.
Bu bidiride, Orta Çağ İslam...
Anadolu dokuma geleneği, yalnızca ısınma veya giyim ihtiyacını karşılayan bir üretim alanı olmayıp, motifler aracılığıyla toplumsal yapı, ekonomik statü, inanç sistemi ve kültürel hafızayı yansıtan çok katmanlı bir ifade alanı oluşturmaktadır. Bu geleneğin özgün örneklerinden biri olan Kahramanmaraş abası, sahip olduğu zengin motif hazinesi, Dokuma Atlası projesini destekleyici ve anlam...
Anadolu’da geleneksel dokuma faaliyetleri içersinde halı ve kilimlerde kullanılan motif örnekleri geleneksel dokuma için kullanılan araç ve gereçlerde de görülmektedir. Bu araçlar içerisinde dokuma öncesi ip hazırlamada kullanılan kirmenler önemli bir yer tutmaktadır.
Kahramanmaraş, Geleneksel dokuma faaliyetlerinin yoğunluğundan dolayı kirmen kullanımı yaygındır. Yörede görülen...
Bildiri, Türkçede yaygınlıkla kullanılan kalıp sözlerin içerdiği kültürel motifleri dilbilimsel ve kültürbilimsel bir açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Kalıp sözler, yalnızca iletişimi kolaylaştıran hazır dil kalıpları olmayıp aynı zamanda bir toplumun tarihsel deneyimlerini, değerler sistemini ve dünyayı algılama biçimini yansıtan önemli kültürel bellek unsurlarıdır. Bu nedenle kalıp sözler,...
Anadolu Türk-İslam mimarisinde ahşap işçiliği, özellikle Selçuklu ve Beylikler Dönemi cami mimarisinde önemli bir bezeme unsuru olarak öne çıkmaktadır. Ahşap yüzeylerdeki süslemeler, estetik bir tamamlayıcı olmanın ötesinde, dönemin inanç sistemlerini, sembolik dilini ve kültürel mirasını yansıtan görsel anlatım biçimleri olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Kastamonu, Selçuklu ve...
Özet
Türk el sanatları geleneğinde halı dokumacılığı, motif repertuarı ve sembolik diliyle toplumsal hafızanın en köklü taşıyıcılarından biridir. Kayseri ve çevresi, tarihsel süreçte Bünyan ve Yahyalı halıları ile bu geleneğin merkezinde yer almış; ancak değişen üretim koşulları bu mirasın sürdürülebilirliğini geleneksel dokuma alanında kısıtlamıştır. Bu noktada Olgunlaşma Enstitüleri,...
Bu çalışma, Klasik Türk şiirinde “mektuba ip sarma” uygulamasının bir motif olarak kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada klasik Türk şiiri metinlerinden seçilen örnekler taranarak sosyal hayatta mektubun güvenliğini sağlamak amacıyla yapılan ip sarma uygulamasının şiir dilinde kazandığı anlam katmanları ortaya konmuştur. Klasik Türk şiirinde, sosyal hayatta yapılan birçok işlem...
Bildiri Metni Özeti
Bu çalışma, Anadolu kültüründe ölümün yalnızca biyolojik bir son değil, ritüel ve mekânsal olarak düzenlenmiş bir “eşik geçişi” olarak kavramsallaştırıldığını ileri sürmektedir. Araştırmanın temel problemi, Orta Asya Türk kurganlarından Anadolu’daki lahit, sanduka ve dokuma kompozisyonlarına uzanan geniş tarihsel süreçte ölümle ilişkili motiflerin hangi sembolik mantık üzerinden süreklilik...
Bu çalışma, Hayat Ağacı motifinin günümüz takı tasarımı bağlamında yeniden yorumlanması aracılığıyla kültürel sürekliliğin tasarım yoluyla nasıl sürdürülebileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Anadolu’da yüzyıllar boyunca gelişen geleneksel motifler tarihsel olarak güçlü sembolik ve kültürel anlamlar taşımış olsa da, günümüzde bu motiflerin bir kısmı unutulmaya yüz tutmuş; bir kısmı ise...
Özet
Kültürün endüstrileşmesi 19. yüzyılda Batı’da meydana gelen Sanayi Devrimi’nin bir sonucu olarak görülmektedir. Kültür endüstrisi kavramı ise 1947 yılında Theodor W. Adorno ve Max Horkheimer tarafından kullanılmıştır. Bu dönemde tüketim, kitle, meta gibi kavramlar üzerinden kültür endüstrisine olumsuz bir anlam yüklenmiştir. 20. yüzyılın sonlarına doğru değişen kültürel, ekonomik ve...
Kültür endüstrisi bugün geleneğin birçok alanından faydalanmakta ve kökü mazide etkisi bugünde bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Türk motiflerini yeniden tasarlayarak hem kültürel görünürlüğe katkı sağlayan hem de ekonomik bir çıktıya dönüştüren “Tadgu” markasının ürünleri kültür endüstrisi bağlamında değerlendirilecektir. Motifler bir milletin yüzyıllardır çeşitli alanlarda...
Deneyim ekonomisinin etki alanının teknolojik gelişmelere paralel olarak genişlemesi, çağdaş dünyada turistik değerin yalnızca hizmet ve ürün temelli olarak inşa edilemeyeceğini ortaya koymaktadır. Bundan dolayı turizm paydaşları, turistlerin deneyim dünyasını zenginleştirmek ve çeşitlendirmek amacıyla öğrenme, duygusal tatmin ve katılım gibi unsurları kullanarak ürün ve hizmetlere ilişkin...
Tasarımda bağlamsal bir unsur olan kültür; anlam üretme, estetik, sembolik ve işlevsel boyutları doğrudan etkileyen önemli bir faktör olmuştur. Kültürel tasarımlar ise sadece biçimsel olarak değil içerik olarak da toplumun değerlerini, tarihini ve kolektif kimliğini ortaya koyduğu bir iletişim aracı olarak kendini göstermiştir. Yenilikçi tasarım sürecinde de Anadolu kültürünün teknoloji ile...
Amaç
Bu çalışmanın amacı, Anadolu’da at motifinin tarihsel süreç içinde kazandığı simgesel anlamları, kültürel dolaşım ağları ve yerel dönüşüm dinamikleri bağlamında incelemektir. Atın yalnızca ekonomik ya da askerî bir unsur olarak değil; mitolojik anlatılar, ritüeller, sanatsal üretimler ve sözlü gelenek içinde çok katmanlı bir kültürel gösterge olarak nasıl işlev kazandığı...
Somut olmayan kültürel mirasın korunması, küreselleşmenin hızlandırdığı kültürel etkileşim ve standartlaşma süreçleri karşısında yerel kimliklerin sürdürülebilirliği açısından stratejik bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda kültürel bellek, toplumsal sürekliliğin temel referans alanını oluşturmakta, geleneksel motifler ise bu belleğin görsel ve sembolik taşıyıcıları arasında yer...
Öz
Kültürel hafıza, bir toplumun deneyimlerini, değerlerini, inançlarını ve geleneklerini; ritüeller, semboller ve nesneler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktaran anlam ve bilgiyi ifade eder. Bu hafıza yalnızca zihinsel bir süreç değil; toplumsal bilgiyi görünür kılan ve günlük yaşamda deneyimlenen, somut biçimlere sahiptir. Mekânsal temsil, bu hafızanın fiziksel ve sembolik öğeler aracılığıyla...
Kültürel Miras kapsamında geleneksel Anadolu motifleri konulu eğitim çalışmalarının değerlendirilmesi.
Bu çalışma, bir eğitimci ve araştırmacı olarak yaklaşık 30 yıla yayılan bir zaman diliminde, Anadolu'nun farklı coğrafyalarındaki somut olmayan kültürel miras unsurlarının, özellikle de geleneksel el sanatları, motifler ve dokuma tekniklerinin belgelenmesi, yaşatılması ve geleceğe aktarılması sürecini kapsamlı bir perspektifle ele almaktadır. Çalışma, salt bir araştırma raporu olmanın...
Bu çalışma, geleneksel motiflerin; Olgunlaşma Enstitüleri tarafından kurumsal üretime aktarılması ve modern tasarımlar yoluyla kültürel sürekliliğe dönüştürülmesi sürecini ortaya koymaktadır. Motiflerin araştırma, arşivleme ve tasarım uygulamalarıyla üretim ve kurumsal kayda alınma süreci, Amasya Olgunlaşma Enstitüsünde Yassıçal çuha motiflerini içeren “Harman” isimli kıyafet örneği üzerinden...
Bu çalışma, Anadolu motiflerinin kültürel sürdürülebilirlik perspektifiyle ilkokul düzeyinde nasıl aktarılabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel motifler tarihsel süreçte yalnızca estetik birer unsur değil, toplumsal değerleri, inançları ve yaşam pratiklerini taşıyan sembolik bir dil olarak işlev görmüştür. Ancak bu sembolik dilin küçük yaş gruplarına aktarımı, bilişsel gelişim...
Osmanlı saray sanatında gelişen süsleme anlayışı, Anadolu’nun yerel dokuma gelenekleri üzerinde belirleyici bir etki yaratmıştır. Bu etkileşimin dikkat çekici örneklerinden biri, XVI. yüzyıldan itibaren saray nakkaşhanelerinde şekillenen Lübnankârî üslubun, Kahramanmaraş yöresine özgü geleneksel erkek giysisi olan Maraş Abası üzerindeki yansımalarıdır. Lübnankârî estetik, özellikle sırma...
makale için deneme
Masallardaki yeraltı dünyasına geçiş yollarıyla ilgili motifler, kuyu; nehirin, denizin dibi, suyun altı; mağara veya sihirli bir kaya olabilir. Yapısal bir inceleme bakış açısıyla bakarak masalların motif yapısını çıkarmak ve dikkati motifler üzerine yoğunlaştırarak çalışmak masalın derinliğini, karmaşık ontolojik yapısını anlamamızı sağlar. Motif, yani “masalın parçalanamayan en küçük...
Gastronomi ile geleneksel süsleme sanatları ortak bir kültürel hafıza alanı olarak ele alınmakta; yemek pratikleri ile motiflerin taşıdığı anlam katmanları kültürel antropoloji, halk bilimi ve sanat tarihi perspektifinden değerlendirilmektedir.
Mersin mutfağı; Yörük-Türkmen göç kültürü, Akdeniz iklimi ve kıyı-dağ etkileşimiyle şekillenmiş çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Tantuni, batırık,...
Mersin Yörük dokuma geleneği, Anadolu göçebe kültürünün estetik, sembolik ve kimliksel kodlarını taşıyan önemli bir somut olmayan kültürel miras alanıdır. Dokuma yüzeylerinde yer alan motifler; aidiyet, korunma, bereket ve insan-doğa ilişkisi gibi çok katmanlı anlam yapıları içermekte ve kültürel belleğin kuşaklar arası aktarımında görsel bir ifade aracı olarak işlev görmektedir. Bu motiflerin...
Türk-İslam sanatında İslam öncesi dönemden itibaren önemli yer edinen, farklı yapı tiplerine tasarım örneği oluşturan çadır (kümbetler), zamanla kullanacak kişilerin statüsüne, kullanım amaçlarına, kullanılacağı coğrafi gerekliliklere hizmet etmesine göre değişkenlik göstermiştir. Çadır kullanımına bakıldığında Anadolu’da konar-göçer halkın farklı amaçlarla ve malzemelerle ürettiği çadırları...
Kültürel kimliğin en somut anlatımlarından biri olan motifler, sadece estetik birer süsleme öğesi (bezeme) değil, insana özgü karmaşık bir iletişim sisteminin parçasıdır. Yerel adlarla anılan motifler, geometrik desenler, stilize bitkisel formlar ve sembolik figürler aracılığıyla üretim geleneğine bağlı olarak biçimsel farklılıklar gösterir ve her biri toplumsal hafızayı görsel bir dile...
Özet
Anadolu’ya gelerek yurt tutan Türk boyları geçmişte olduğu gibi günümüzde de halı sanatımızın öncülüğünü yapmışlardır. Anadolu’nun doğusundan batısına halı dokumacılığı pek çok halısı ile ün yapmış şehrinde gelişerek devam etmiştir. Anadolu’nun güney batısında yer alan Milas ilçesi de tarihsel geçmişi, sanatsal değeri ve ticari boyutu olan halıcılığın yapıldığı önemli bir halı üretim...
Türk halk kültüründe motifler, estetik birer süsleme öğesi olmanın çok ötesinde kolektif bilinçdışının derinliklerinden süzülüp gelen arketipsel kodların sembolik taşıyıcılarıdır. Bu çalışma, evrensel bir sembol olan güvercin motifini Mezopotamya’nın kadim anlatılarından Anadolu’nun manevi inşasına uzanan süreçte "ilahi habercilik" ve "don değiştirme" motifleri üzerinden incelemektedir....
Moda, bir anlam üretim sistemidir. Barthes modayı göstergeler sistemi olarak ele alır, bu yaklaşımla giysi; biçim ve desen aracılığıyla kültürel anlam üretirken, motifler, yalnızca estetik değil, kültürel mitlerin taşıyıcısı olarak belirir. Baudrillard ise tüketim toplumunda nesnelerin kullanım değerinden çok gösterge değeri üzerinden anlam kazandığını ileri sürer. Tasarım temelli inovasyon...
“Ters motifi” sembol, söylem, davranış yansımaları olarak değerlendirilebilir. Semboller, kültürün, dilin, duyguların ve kişilerarası iletişimin aracısı konumundadır. Kişisel gelişim uygulamalarında tersini söyleyerek iletişim becerisi kazanma, dediğini yaptırma gibi eylemlerle anlam kazanır. Eski Türk inanç sistemlerinde “ters motifi”, halk inanışlarında, büyü uygulamalarında sıkça tercih...
Abstract
In the weaving traditions of Turkic peoples, motifs reflecting philosophical ideas about the structure of the world are widely encountered. These motifs are incorporated into the composition through the overall schematic structure of the carpet and the placement of small auxiliary motifs, and they are regularly repeated in the form of rapports within the composition. The patterns...
Özet
Bu çalışma, Anadolu görsel kültürünün geleneksel motif ve süsleme anlayışını modern tasarım bağlamında tipografik kompozisyon aracılığıyla yeniden uyarlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, Anadolu görsel kültürünü yalnızca dekoratif bir unsur olarak değil, yapısal ve biçimsel bir üretim mantığı çerçevesinde ele alarak modüler bir sistem önerisi geliştirmektir. Bu bağlamda New...
Nizami Muradoğlu’nun Şiirlerinde Ana Motifi
Arş. Gör. Qumral Mirzayeva
Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Edebiyat Enstitüsü
ORCID: 0009-0006-7304-1817
qumralnergiz@gmail.com
Özet
Bu bildiri, çağdaş Azerbaycan şiirinin önemli temsilcilerinden Nizami Muradoğlu’nun şiirlerinde öne çıkan ana motifini tematik ve sembolik boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Muradoğlu’nun şiirlerinde...
İnanç, bireyin ve toplumun dış dünyayı anlamlandırma çabasının bir sonucu olarak ortaya çıkan, doğruluğu kanıtlanmaksızın kabul edilen manevi bir bağlılıktır. Bu inanç olgusu, temelde halk inancı ve dini ritüel olmak üzere ikiye ayrılır. Halk inancı, resmi öğretiden ziyade gelenekle şekillenen ve günlük yaşamın pratiklerini de içine alan kültürel unsurları temsil ederken; dini ritüel, bu...
Kütahya tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir şehirdir. Şehrin bu kültür birikimi içinde zeybek, ayrıcalıklı ve mühim bir yer tutar. Kütahya zeybeği, ahilik geleneği çizgisinde bir fütüvvet anlayışı, kendine has tezeneye ve tavra sahip türküleri, oyunları, kıyafetleri ve aksesuarlarıyla yaşamaya devam etmektedir. Olgunlaşma enstitülerinin amaçlarından biri ‘kültürel...
Geleneksel Anadolu motifleri, tarihsel ve kültürel birikimi yansıtan estetik ve simgesel unsurlardır. Bu motifler, ait oldukları bölgenin kimliğini yansıtırken geçmiş ile bugün arasında kültürel bir bağ kurmaktadır. Yaşam Çiçeği, kutsal geometri kapsamında 19 eşit dairenin oluşturduğu evrenin düzenini, yaşam döngüsünü ve dişil-erlilik dengesini simgeleyen kadim bir semboldür. İç içe geçmiş...
Türk kültür tarihinde ağaç, en eski devirlerden itibaren kutsal kabul edilen ve hayatın, sonsuzluğun, yeniden doğuşun sembolü olarak mitolojik anlatılarda yer alan önemli bir unsurdur. Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan coğrafyada, Türk toplulukları arasında "hayat ağacı", "dünya ağacı" veya "bayterek" gibi adlarla anılan bu motif, kökleriyle yeraltını, gövdesiyle yeryüzünü, dallarıyla gökyüzünü...
İbrik motifi, Osmanlı minyatür geleneğindeki sembolik anlamını günümüz Anadolu motiflerinde de sürdürmektedir. Çini ve diğer süsleme sanatlarında stilize edilerek kullanılan bu form, suyun arındırıcı ve bereketle ilişkilendirilen anlamını kültürel bir sembol olarak yaşatmaya devam etmektedir.
Demir, mimarlık tarihinde binlerce yıldır yapısal ve tamamlayıcı bir eleman olarak varlık göstermiştir. Ancak 19. yüzyıl Sanayi Devrimi ile birlikte gelişen üretim teknolojileri ve döküm teknikleri, demirin mimarideki rolünü kökten değiştirmiştir. Bu dönemde dövme demir (ferforje), sadece bir güvenlik unsuru olmaktan çıkıp, yapının estetik kimliğini belirleyen sanatsal bir ifade aracına...
Bu bildiride, Halit Ziya’nın “Penceremin Hikâyesi” adlı eserinde pencerenin tekrar ve işlev
sürekliliği aracılığıyla güçlü bir motife dönüşmesi ve söz konusu motifin anlatının sınırlarını
nasıl belirlediği ele alınacaktır. Edebî motif, metin içinde yinelenen ve anlam üretimini
yönlendiren bir unsur olarak değerlendirildiğinde, pencerenin hikâyedeki rolü belirginleşir.
Pencere, dış dünyayı...
ûmi motifi Türk-İslam tezyinatında bir bezeme unsuru olmanın ötesinde, kendine has üslûbunun
gelişimi bakımından morfolojik bir dildir. Kökeni, Orta Asya’daki "Hayvan Üslubu"na; kimi yırtıcı
kuşların kanat ve pençe gibi uzuvlarındaki kıvrımların üsluplaştırılmasına dayanır. Bu hayvansal
biçimler, Karahanlı ve Gazneli Devirleri’nde soyutlanmaya başlamış, Büyük Selçuklularla...
Türk süsleme sanatında rumi motifi, Orta Asya’dan itibaren gelişen bezeme geleneğinin önemli yapı taşlarından biri olarak ortaya çıkmış; Anadolu Selçuklu döneminde biçimsel olarak belirginleşmiş ve Osmanlı klasik döneminde olgun bir kompozisyon anlayışına ulaşmıştır. Özellikle 16. yüzyıl Osmanlı çini sanatında rumi, tasarımın ana taşıyıcı unsurlarından biri hâline gelmiş; mimari yüzeylere uyum...
16.Yüzyıl Osmanlı çini sanatının önemli yapılarından biri olan Rüstem Paşa Camii, zengin çini bezemeleriyle klasik dönem süsleme anlayışını yansıtan en seçkin örneklerden biridir. Bu çalışmada caminin çinileri içerisinde yer alan sümbül motifinin üslup özellikleri ve mekânsal dağılımı incelenmiştir. Yarı stilize çiçek üslubu içerisinde değerlendirilen sümbül motifinin morfolojik özellikleri,...
Bu çalışma, Samsun ilinde yer alan ahşap camilerdeki bezeme geleneği içerisinde önemli bir yere sahip olan lale motifinin kültürel ve estetik bağlamını incelemeyi ve bu mirası çağdaş tasarım üretimi aracılığıyla görünür kılmayı amaçlamaktadır. Anadolu’nun tarihsel birikimi içerisinde mimari süsleme unsurları yalnızca dekoratif öğeler değil, aynı zamanda kültürel belleğin...
Türk Sanatlarındaki bezeme çeşitlerinden biri olan geometrik süslemeler, bulundukları eserlere kimlik kazandırır niteliktedir. Figüratif, bitkisel ve yazı (hat) ile de süslenen eserlerde, bu dört süsleme türünün kullanılma tercihi dönemsel olarak farklılıklar göstermektedir. Bu araştırmada geometrik süsleme türünün Anadolu coğrafyasındaki öncülleri saptanmaya çalışılıp hangi dönemde hangi...
Bu bildiri, Anadolu motiflerinin tarihsel kökenlerinden başlayarak modern logo tasarımındaki dönüşümünü çok boyutlu bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Anadolu coğrafyasında özellikle Anadolu Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde gelişen geometrik ve bitkisel motifler, yalnızca estetik süsleme unsurları değil; aynı zamanda kültürel kimliği, inanç sistemlerini ve...
Lale motifi, Türk sanatlarında en güçlü ve en sembolik bezeme unsurlarından biridir. Hem estetik hem tasavvufi anlamlar taşıyan bu motif, yüzyıllar boyunca farklı sanat dallarında yorumlanmıştır. Bunlardan bir tanesi de seramik sanatıdır.
Seramik üretilmeye başlandığı andan itibaren günlük kullanım malzemesi olma yanında, şekil verenin duygularını da kattığı sanatsal bir ifade aracı...
Özet
Geleneksel dokuma sanatında motifler, salt birer bezeme unsuru olmanın ötesinde, dokuyucunun dış dünyaya karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarının ve inanç dünyasının görsel kodlarını taşımaktadır. Anadolu dokuma kültüründe figürlerin biçimsel özellikleri, taşıdıkları “koruyucu” ve “sakınıcı” anlamlarla doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, Sivas’ın Şarkışla ve Elbeyli yörelerinde...
Anadolu dokuma sanatı, binlerce yıllık bir birikimin, göçebe geleneklerin ve yerleşik yaşamın estetik bir sentezidir. Bu sanatın en özgün duraklarından biri olan Yozgat-Sorgun yöresi, Orta Anadolu dokuma kültürü içerisinde kendine has teknik ve sembolik diliyle ayrışmaktadır. Bu bildirinin amacı, Sorgun ve çevresindeki köylerde (özellikle yerel dokuma merkezlerinde) üretilen kilimlerin;...
Suluca Karahöyük, Kızılırmak kavsi içerisinde yer alan ve Kalkolitik Çağ’dan günümüze uzanan uzun süreli yerleşim evreleriyle bölgesel arkeoloji açısından önemli veriler sunan bir höyüktür. Bu uzun süreli iskân süreci, alanın yalnızca maddi kültür açısından değil, aynı zamanda inanç pratikleri, sembolik anlatımlar ve motifler aracılığıyla aktarılan düşünsel gelenekler bakımından da süreklilik...
“Hiçbir şey yokken sonsuz bir su ve Tanrı vardı” denilen zamandan beri Türk mitolojisi, inanç ve kültüründe su önemli bir yer tutmaktadır. Mitolojideki sonsuz su, kolektif hafızadaki anlamlarıyla zamandan zamana ve mekândan mekâna devr-i daim halindedir. Su etrafında oluşan kült, diğer kültlerle de birleşmiş ve Türk inanç ve geleneklerinde günümüze kadar devam edegelmiştir. Doğum, düğün ve...
Günlük yaşamda saç bakım aracı olarak kullanılan tarak, Türk kültüründe yalnızca işlevsel bir eşya değil; aynı zamanda kimlik, statü, temizlik, düzen ve koruyuculuk gibi anlam katmanları taşıyan kültürel bir simgedir. Erken dönem Türk kültürüne dair bilgiler sunan Dîvânu Lugâti't-Türk ve Kutadgu Bilig gibi temel eserler, gündelik hayat pratikleri ve değerler sistemi hakkında önemli ipuçları...
Toplumların geçmişten devraldıkları kültürel birikimi gelecek kuşaklara aktarabilmesinde geleneksel motiflerin sürdürülebilirliği önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, Anadolu toplumunun en temel değerlerinden biri olan motifler, binlerce yıllık tarihsel süreç boyunca değişen toplumsal yapının, farklı kültür ve inanç sistemlerinin görsel bir ifadesi olarak biçimlenmiş ve Anadolu...
Anadolu dokuma motifleri toplumsal bellek ve kültürel kimliğin taşıyıcısı olarak varlığını sürdürmektedir. Bu çalışma, Tarsus’ta yaygın dokuma motiflerinin dolaşım bağlamında kültürel aktarım sürecini ve anlam düzeyinde sürekliliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Üretim bağlamından ticari dolaşım alanına taşınan motiflerin sembolik anlamlarının bu dolaşım sürecinde nasıl sürdürüldüğü ön...
TAŞIN HAFIZASINDA SUYUN RİSALESİ: MARDİN MİMARİSİNDE
“YAŞAM ÇEŞMESİ” VE “HAYAT AĞACI” METAFORU
(KASIMİYE MEDRESESİ ÖRNEĞİ)
Özet
Bu çalışmanın amacı, Mardin mimarisinde öne çıkan ve özellikle Kasımiye Medresesi, Zinciriye Medresesi ile Mardin Ulu Cami gibi tarihi yapılarda ortak bir dil oluşturan selsebil sistemini incelemektir. Yaşam çeşmesi olarak da bilinen bu mimari öge, salt hidrolik...
Küreselleşme, diğer pek çok alanda olduğu gibi moda ve tekstil alanında da üretim, estetik ve tüketim şekillerini önemli ölçüde dönüştürerek tek tipleştirmiştir. Bu süreç, kültürel unsurların ve geleneksel motiflerin moda ve tekstil ürünlerindeki kullanımını azaltmış, dünyanın farklı coğrafyalarında benzer biçim, renk ve desenlere sahip ürünlerin yaygınlaşmasına yol açmıştır. Oysa motifler,...
İslam inancının temel ilkesi olan tevhid inancı, hayatın her alanını şekillendirdiği gibi mimari ve şehir planlamasının şekillenmesinde de belirleyici unsur olmuştur. Bu çalışma, mikro ölçekte cami kubbelerinde görülen merkezden yayılan motif anlayışı ile makro ölçekte Ulu Cami’yi merkeze alan Erzurum’un şehir planlamasının tevhid düşüncesi bağlamında nasıl şekillendirildiği üzerine biçimsel...
Özet
XIX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatı, toplumsal-siyasal ve kültürel-manevi bakımdan karmaşık ve çelişkili bir aşamadır. Bu dönemde toplum bir yandan Rus İmparatorluğu’nun işgalci siyaseti ve Avrupa yönlü modernleşme etkileriyle yeni bir dünya görüşüne doğru yönelirken, öte yandan Doğu estetiği ve dini-manevi gelenekler kendi varlığını korumaya çalışır. Tam da bu ikili süreç, edebiyatta dinî...
Anadolu dokuma sanatı, göçebe toplulukların doğayı, inançlarını ve sosyal yapılarını sembolize ettikleri en güçlü görsel dillerden biridir. Çukurova havzasının stratejik noktalarında yer alan Osmaniye’nin Toprakkale ve Düziçi ilçeleri, tarihsel süreçte Yörük ve Avşar boylarının yerleşim ve yaylak güzergâhı olması hasebiyle zengin bir kirkitli dokuma (halı, kilim, heybe, torba) geleneğine...
Bu çalışma turistik hediyelik moda ürünlerinde tüketilen, geleneksel motiflerin disiplinlerarası bakış açısıyla, nasıl yeniden yorumlandığını, doküman temelli betimsel yöntemle incelemektedir. Moda ve turizm tanıtımında kullanılan görseller, müze ve hediyelik eşya arşivleri, ilgili literatür incelenerek; motiflerin tasarım adaptasyonları, kullanım dinamikleri ve semantik dönüşümleri...
Bu çalışma, Tâhirü’l-Mevlevî adıyla tanınan Tahir Olgun (1877-1951)’nun Türkçe şiirlerinde, Mevlevîliğe dair unsurlardan “matbah” kavramının motif olarak işlevini metin merkezli bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Mevlevîlik insan-ı kâmil idealini esas alan, sembolik temsilleri güçlü bir tarikat olup Türk kültüründe mûsikî, şiir ve güzel sanatlar sahasında derin izler bırakmıştır....
Bu bildiri, Türk destanlarının çizgi film uyarlamalarında kullanılan geleneksel motiflerin görsel kimlik inşasındaki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Destanlar, kültürel belleğin taşıyıcıları olarak tarihsel ve sembolik bir anlam katmanına sahiptir. Bu anlatıların dijital çağda animasyon formuna aktarılması, yalnızca bir uyarlama süreci değil; aynı zamanda kültürel kodların yeniden üretimi ve...
Bu bildiri, Türk efsanelerinde gündelik hayatta sıradan bir kullanım alanına sahip olan mendilin, anlatı bağlamı içerisinde kazandığı işlevsel ve sembolik anlamları incelemeyi amaçlamaktadır. Efsanelerde mendil, yalnızca işlevsel bir eşya değil; kutsallık, temsil ve dönüşüm gibi çok katmanlı anlamlar yüklenen bir motif olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi...
Duvak, gelinlerin baba evinden koca evine göçerken örtüldüğü, ölüp
dirilmeyi sembolize eden kimliksiz bir zırhtır. Tumak (Kazak), devak (Bulgar),
duvak (Sırp), tuvok (Özbek), tubak(Kırgız) vb. (Aydemir 2013: 623’ten Koç-
Koca 2013:146) gibi kullanımlarıyla duvak, Türk dünyasında yaygın kullanıulan
terimlerden biridir. Geleneksel kültürde duvaklar genellikle kırmızı...
Turna katarı motifi, Türk kültüründe tarihsel ve mekânsal sürekliliğe sahip, çok katmanlı sembolik bir motif olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, turna katarı motifini edebî metinlerden halk şiirine, dokuma sanatından ritüel uygulamalara kadar geniş bir perspektif ile ele almayı amaçlamaktadır Dîvânu Lugâti't-Türk’te turna ve turna kuşunun geçişi, halk türkülerinde ve şiirlerinde ise...
Halk edebiyatı anlatı türleri içinde önemli bir yere sahip olan masallar, verdiği mesajlar evrensel olmasına karşın, ait olduğu ve anlatıldığı toplumun kültürel unsurlarını barındırarak kolektif bilinç aktarımını sağlar. Masallar genel yapı itibari ile tip, motif ve formel adı verilen üç ana unsurdan meydana gelir. Batıda başlayan masalların tip kataloğu Antti Aarne- Stith Thompson’un...
Türk mitolojisinin en kadim sembollerinden biri olan Hayat Ağacı (Şecere/Tuba), yalnızca bitkisel bir unsur değil; yer, gök ve yeraltı arasında kurulan kozmik düzenin görsel bir dışavurumudur. Bu çalışma, Hayat Ağacı motifinin mitolojik kökenlerini Oğuz Kağan Destanı bağlamında ele alarak, söz konusu sembolün Anadolu sanatındaki biçimsel ve anlamsal dönüşümünü incelemeyi amaçlamaktadır....
Türk kültürel mirasını, özellikle motifleri ele alan disiplinlerarasılık açısından kültür bilimi, sanat tarihi, dijital beşerî bilimler, bilgisayar bilimi zengin bir alan sunmaktadır. Söz konusu alanlarda teorik, teknik, amprik yöntemlerin bir arada kullanılması etkili bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Kültürel kimlik ve algoritmik yorum bağlamında yapay zekânın kültürel sembolleri yorumlama...
Özet
Ortaq mədəni kökləri olan türk xalıçılığı naxış motivləri, bədii estetik xüsusiyyətləri, texnoloji və materialları cəhətdən bir çox bənzər və fərqli xüsusiyyətlərə malikdirlər. Müxtəlif Türk xalqlarının xalıçılığında naxış və ornament (həndəsi və nəbati, heyvan təsvirləri), həmçinin bəzi dizayn tərtibatlarında çoxsaylı oxşarlıqlar müşahidə edilir.
Bütün türksoylu xalqların...
Motifler; tarih boyunca insanoğlunun ait olduğu medeniyetin, yaşadığı coğrafyanın, ürettiği sanatın, bağlı olduğu inancın, benzer pek çok değer ve bilginin izlerini taşıyan bir anlatım dili olmuştur. Bu bağlamda motifler, özgün ifadeye hizmet ettiği gibi ortak hafızayı da gözler önüne seren önemli bir argümandır. Anadolu coğrafyasında Türk İslam sanatları temelinde şekillenen, köklü bir...
Motifler, ait oldukları toplumların kültürel birer yansımasıdır. Bir figür olmanın çok ötesinde kültürel mirasın somutlaşarak sonraki kuşaklara aktarılmasının birer nesnesidir. Toplumların ekonomik, çevresel ve inançsal dünyalarının sembolik bir dönüşümü olarak ele alınabilecek olan motiflerin geleneksel el sanatları içinde geniş bir kullanım alanı vardır. Geleneksel işlemelerden, halı-kilim...
Türk dış politikası, yumuşak gücünün bir unsuru olarak kültürel diplomasi faaliyetlerini koordine etme ve kurumsallaştırma anlamında adımlar atmaktadır. Anadolu’nun köklü tarihi, medeniyetlerin beşiği olarak kendisine miras kalan kadim gelenekleri ve tüm bu öğelerin bir yansıması olan Anadolu motifleri hiç şüphesiz kültürel diplomasi faaliyetlerinde önemli bir konumlanmaya sahiptir. Başta T.C....
Özet
Bu çalışmada Anadolu’da Türk devletleri tarafından kullanılan güç, kuvvet ve iktidar motiflerinin İslamiyet Öncesi Dönem’den itibaren İpek Yolu’nda geçirdiği değişim ve dönüşüm incelenecektir. Bu bağlamda motiflerin değişim ve dönüşümünü göstermek için Türkistan coğrafyasında kurulan ilk Türk devletlerinde kullanılan güç, kuvvet ve iktidar motiflerinden bahsedilecektir. Ardından İpek...
Bu araştırma, Türkçe dersinde geleneksel Amasya dokuma motiflerine dayalı yaratıcı yazma kağıdının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisini incelemektedir.
Bu çalışma, motif kavramını yalnızca sözlü anlatı türleri içinde tekrarlanan bir yapı birimi olarak değil; inanç sistemleri, ritüel pratikler ve mimari sembolizm içinde işlevsel biçimde varlığını sürdüren kültürel kodlar olarak ele almaktadır. Motifler, toplumsal düzeni yeniden üreten, kutsal–profân sınırını belirleyen, geçiş dönemlerini anlamlandıran ve kolektif belleği görünür kılan sembolik...
Özet
Atlas ipeği, Doğu Türkistan’da, günümüzde Çin’in Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Uygur Türklerine özgü, tarihsel kökenleri oldukça eskiye dayanan geleneksel bir ipek dokuma türüdür. Yalnızca estetik bir tekstil ürünü olmanın ötesinde, Uygur kültürel kimliğini, tarihsel belleğini ve toplumsal değerlerini yansıtan önemli bir kültürel miras niteliği taşımaktadır. Orta Asya ve Doğu Asya...
İnsanoğlu, var olduğu günden itibaren barınma, yeme-içme ve ısınma gibi temel gereksinimlerini gidermek amacıyla farklı uğraşılara yönelmiştir. Bu uğraşılar sonucunda farklı sanat dalları ortaya çıkmıştır. Yapan kişiden kullanılan hammaddeye kadar her türlü etken bu sanatların sınıflandırılmasında önemli rol oynamıştır. Araştırma kapsamında Anadolu’nun doğusunda yer alan Van iline ait sanatlar...
XIX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatı, toplumsal-siyasal ve kültürel-manevi bakımdan karmaşık ve çelişkili bir aşamadır. Bu dönemde toplum bir yandan Rus İmparatorluğu’nun işgalci siyaseti ve Avrupa yönlü modernleşme etkileriyle yeni bir dünya görüşüne doğru yönelirken, öte yandan Doğu estetiği ve dini-manevi gelenekler kendi varlığını korumaya çalışır. Tam da bu ikili süreç, edebiyatta dinî...
Bu çalışma, Anadolu’nun binlerce yıllık görsel hafızasını oluşturan geleneksel motiflerin (eli belinde, koçboynuzu, bereket vb.), yapay zekâ (YZ) ve üretken tasarım (generative design) teknolojileri aracılığıyla modern tasarım dünyasına entegre edilmesini amaçlayan bir model önerisi sunmaktadır. Çalışmanın temel odağını, Olgunlaşma Enstitüleri arşivlerinde yer alan zengin desen envanterinin...
Geleneksel süslemeler, bir toplumun geçmişinden izler taşıyan ve bu izleri gelecek kuşaklara aktaran görsel ifadelerdir. Anadolu’nun zengin bitki motifleri içinde yer alan haşhaş motifi, Afyonkarahisar’a ismini veren ve şehrin kimliğiyle bütünleşmiş bir simgedir. Anadolu’daki geçmişi MÖ 3000’li yıllara kadar uzanan haşhaş, antik dönemlerden itibaren sanat eserlerinde yer alır. Afyonkarahisar...
Anadolu dokuma geleneği semboller, anlatılar ve toplumsal hafıza aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılan yaşayan bir kültürel mirastır. Sivrihisar’da anlatılan Beş Bacalı Kilim efsanesi, bu geleneğin anlatı ve zanaatı birleştiren özgün örneklerinden biridir. Rivayete göre kuşatma altındaki kalenin stratejik bilgileri, genç bir Türk kızının dokuduğu kilimin motiflerine şifrelenmiş; “beş baca”...
Postmodernizm; gündelik hayatın estetikleştiği ve yaşamın tüketim kültürü etrafında yeniden şekillendiği bir düzlemde, gerçekliğin yerini imajlara bırakmasına yol açmıştır. Bu süreç içinde yerel kültürel miras ve otantik kodlar, küresel ağların dinamikleri içinde tarihsel bağlamlarından koparılarak yeni “imaj-mekânlara” dönüştürülmektedir. Geleneksel, modern ve postmodern formlarının eklektik...
Eskişehir Motiflerinin Kültürel Diplomasi Aracı Olarak Kuramsal Çözümlemesi
Bu çalışmanın amacı, Eskişehir motiflerini sanat tarihi perspektifinin ötesine taşıyarak uluslararası ilişkiler ve kültürel diplomasi literatürü içinde yeniden konumlandırmaktır. Günümüz küresel düzeninde güç kavramı yalnızca askerî ve ekonomik kapasiteyle sınırlandırılmamakta; kültürel çekicilik, etki ve temsil...
Geleneksel el dokumaları, üretildikleri toplumların tarihsel birikimini, estetik anlayışını ve kültürel kimliğini yansıtan önemli somut kültürel miras unsurlarıdır. Bu dokumalarda yer alan motifler ise yalnızca bezeme öğeleri değil; anlam, sembol ve anlatı taşıyan görsel kodlar olarak kültürel belleğin aktarımında belirleyici bir rol üstlenmektedir. Muğla ili Yeşilyurt Mahallesi’nde üretilen...
Bu çalışma, Yörük kültürüne ait geleneksel nesnelerin ve motiflerin temsil ve sürdürülebilirlik bağlamında yeniden anlamlandırılmasını, Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında Alper Gezeravcı tarafından uzaya götürülen Yörük kültürüne ait nesneler üzerinden ele almaktadır. Mersin Üniversitesi Yörük Kültürü Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yürütülen bu süreç, Yörük kimliğinin...
Özet
İnsanlık tarihi ile başlayan takının serüveni, geçmişten günümüze gelen ve günümüzden de gelecek yıllara ışık tutarak kültürel bir miras olarak dönemsel özellikleri aktararak devam edecektir. Kuyumculuk sanatı birçok tekniğin kullanılarak değerli ve yarı değerli metal ve süs taşlarıyla takı objelerinin somutlaştırılması sonucunda kişinin kimliğini görünür hale getirmesini sağlamaktadır....
Bu çalışma, âşık edebiyatında kadın sesinin görünürlüğünü Âşık Şahsenem Bacı örneği üzerinden ele alarak şairin şiirlerinde “kader, yazgı, alın yazısı” kavramlarının nasıl kurulduğunu ve kader karşısında takındığı tutumun hangi bağlamlarda değiştiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı, Âşık Şahsenem Bacı’nın âşıklık geleneği içindeki konumunu ve şiir dünyasını kısaca belirledikten...
Çamlıyayla iğne oyalarının motif olarak kullandığı çiçekler ve bu çiçeklerin yansıttığı anlamlar
ÖZET
Kuzeybatı Anadolu’da bulunan Çanakkale, coğrafi konumu nedeniyle çok çeşitli kültür ve uygarlıkların yaşadığı ya da geçiş noktası olarak geldikleri bir şehirdir. Çanakkale ve çevresinde yaşayan halk çok çeşitli kültürler alaşımını oluşturmaktadır. Kirkitli ve mekikli dokumalarıyla ünlü Çanakkale’nin özellikle halı ve kilimleri kendilerine özel karakteristik, motif ve desen...
Dünya genelinde yaşanan teknolojik gelişmeler ve küreselleşmenin etkisiyle hızla tekdüzeleşen moda endüstrisi içerisinde kültürel kimlik arayışı, tasarım süreçlerinde geleneksel kaynaklardan beslenmeyi yaygınlaştırmıştır. Anadolu coğrafyasının sahip olduğu tarihi zenginlikleri ve ifade gücü yüksek motif mirası çağdaş moda tasarımcıları tarafından kullanılan zengin bir referans alanı...
Anadolu, tarih boyunca Hititlerden Friglere, Roma ve Bizans’tan Selçuklu ve Osmanlı’ya uzanan çok katmanlı kültürel birikimi sayesinde zengin bir üretim coğrafyası olmuştur. Bu tarihsel süreklilik içinde seramik sanatı, hem işlevsel hem estetik bir alan olarak özel bir yere sahiptir. Anadolu’da seramik üretimi, çömlekçilik, mimari çini üretimi, figüratif seramikler, ritüel amaçlı üretimler...
Günümüz moda ve hazır giyim endüstrisinde, gelişmiş üretim teknolojiler ile kültürel mirasın yeniden yorumlanması, akademik araştırmaların önemli çalışma alanlarından biri haline gelmiştir. Başta Anadolu kültürüne ait olan geleneksel motifler; geometrik, bitkisel ve hayvansal figürler güçlü sembolik, tarihsel ve estetik özelliklere sahiptir. Bu motifler yalnızca dekoratif unsurlar olarak...
Özbağ yöresine ait halılarda sıkça karşılaşılan gül motifinin sembolik anlamlarını ve kompozisyon içindeki işlevini incelemeyi amaçlamaktadır. İç Anadolu dokuma geleneğinin önemli temsilcilerinden biri olan Özbağ halıları, renk, desen ve motif repertuarı bakımından zengin bir kültürel mirası yansıtmaktadır. Bu bağlamda gül motifi, hem estetik hem de simgesel boyutuyla dikkat çeken temel bezeme...
Farklı kültürlere ait yılan, ejderha ve şahmaran sembolü ve anlamları üzerine karşılaştırmalı bir çalışma.
