14–16 May 2026
Mersin
Europe/Istanbul saat dilimi

Döngü Kavramı Bağlamında Spiral ve Hayat Ağacı Motiflerinin Çağdaş Seramik Sanatındaki Sembolik Yorumları

Planlanmamış
15dk
Mersin

Mersin

Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampüsü 33343 Yenişehir / MERSİN
2.3 Çömlekçilik, Seramik ve Çini Sanatlarında Motif | Motifs in Pottery, Ceramics and Tile Art

Açıklama

Geleneksel kültürlerde motifler, insanın doğa, zaman ve varoluş ile kurduğu ilişkiyi simgesel bir dil aracılığıyla görünür kılan temel anlatım araçlarıdır. Spiral ve hayat ağacı motifleri, farklı kültürlerde yaşamın sürekliliği, dönüşüm ve yaratılış düşüncesini temsil eden evrensel semboller olarak öne çıkmaktadır. Bu çok katmanlı sembolik yapı, çağdaş sanat pratiklerinde yeniden yorumlanmaya açık bir kavramsal zemin sunmaktadır. Bu çalışma, spiral ve hayat ağacı motiflerini döngü kavramı bağlamında ele alarak, çağdaş seramik sanatı içerisindeki kavramsal ve biçimsel yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Anadolu kültür coğrafyasında yaygın olarak kullanılan bu iki motif, seramik sanatının dönüşüm odaklı üretim süreciyle ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve çağdaş seramik sanatçılarına ait eserlerin görsel analizi yoluyla motiflerin güncel sanat pratiklerindeki kullanımları incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde, sanatçının kendi üretimi olan Yaratılış Serisi, spiral ve hayat ağacı motiflerinin birlikte kullanımı bağlamında ele alınarak döngü ve yaratılış kavramları üzerinden sembolik bir okuma yapılmıştır. Elde edilen bulgular, spiral motifinin hareket, süreklilik ve zamansal akışı; hayat ağacı motifinin ise yaşamın bütüncül ve döngüsel yapısını temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, söz konusu motiflerin çağdaş seramik sanatında dekoratif işlevlerinin ötesine geçerek, döngü kavramını aktaran güçlü ve çok katmanlı bir anlatım dili oluşturduğunu göstermektedir.
Traditional motifs have functioned as fundamental narrative tools that make visible humanity’s relationship with nature, time, and existence through a symbolic language. Among these, the spiral and the tree of life stand out as universal symbols representing continuity, transformation, and creation across different cultures. Due to their multilayered symbolic structures, these motifs offer a conceptual framework that remains open to reinterpretation within contemporary art practices. This study aims to examine the spiral and tree of life motifs within the context of the concept of cyclicity, focusing on their conceptual and formal reflections in contemporary ceramic art. Widely used in the Anatolian cultural geography, these motifs are evaluated in relation to the transformation-oriented production process of ceramic art. A qualitative research method was adopted, employing a literature review and visual analysis of works by contemporary ceramic artists to investigate how these motifs are addressed in current artistic practices. In the final section of the study, the artist’s own body of work titled Creation Series is analyzed through the combined use of spiral and tree of life motifs, offering a symbolic reading based on the concepts of cyclicity and creation. The findings reveal that the spiral motif represents movement, continuity, and temporal flow, while the tree of life symbolizes the holistic and cyclical structure of life. Consequently, this study demonstrates that these motifs transcend their decorative functions in contemporary ceramic art and operate as powerful, multilayered narrative tools conveying the concept of cyclicity.

Anahtar Kelimeler | Keywords Spiral, Hayat Ağacı, Döngü, Çağdaş Seramik Sanatı, Sembolizim, Geleneksel Motifler

Author

Deniz KURTAY (Adana Olgunlaşma Enstitüsü)

Sunum Materyalleri