Açıklama
Özet
Bu çalışmada Türk kültürünün Anadolu destan ve halk hikâyelerindeki aile ve evlilik motiflerine nasıl yansıdığı ortaya koyularak, motiflerdeki Türk kültürüne ait izlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Türklerin aile ve evlilik kültürünün, Anadolu destan ve hikâyelerinde hangi motiflerle nasıl ifade edildiği ve böylece kültürün motiflerle nasıl yaşatıldığı ele alınmaya çalışılacaktır.
Evlilik ve aile ile ilgili motifler, disiplinler arası yaklaşımla karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Bu bağlamda öncelikle Türklere ait İslamiyet öncesi ve sonrası yazılı eserler aile ve evlilik motifleri üzerinden incelenip; ardından Anadolu destan ve halk hikâyelerindeki motifler ile karşılaştırılacaktır. Ayrıca Türklerin İslamiyet’i benimsemesi ve farklı kültürlerle etkileşimde bulunmaları kültürlerini etkilemiştir. Bu bakımdan, Türk aile ve evlilik kültüründe ne gibi değişikliklerin olduğu ve Anadolu destan ve halk hikâyelerinde hangi motiflerle ifade edildiği de değerlendirilecektir.
Çalışma kapsamında Türk kültüründe aile ve evlilikle ilgili unsurların tespit edilmesi için Göktürk ve Uygur yazıtları, Uygur edebi metinleri, Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti’t-Türk, Dede Korkut Hikayeleri, Oğuz Kağan Destanı gibi eserler incelenecektir. Anadolu halk hikâyelerinden ise Tahir ile Zühre, Arzu ile Kamber, Kerem ile Aslı, Derdiyok ile Zülfisiyah gibi halk hikâyeleri ile Anadolu’da da bilinen ve sahiplenilen Köroğlu Destanı gibi eserler değerlendirme kapsamına alınmıştır.
Türk kültüründe önemli olan kalın, çeyiz, kız alma, eş seçimi, düğün, doğum ve aile gelenekleri eserlerin içinde genellikle; evlilik için mücadele etme, güçlü, yiğit kişilerle evlenme, doğa üstü varlıklarla evlenme, kızın başlık parası için çabalama, düğün, toy ve eğlence motifleri ile ifade edilmiş ve kültürel unsurları yansıtmıştır.
Abstract
This study aims to reveal how Turkish culture is reflected in the family and marriage motifs found in Anatolian epics and folk narratives, and to identify the traces of Turkish cultural elements embedded within these motifs. It seeks to examine through which specific motifs and in what ways the Turkish understanding of family and marriage is articulated in Anatolian epics and folk narratives, thereby demonstrating how culture is preserved and transmitted through such motifs.
Motifs related to marriage and family will be analyzed comparatively through an interdisciplinary approach. In this context, written sources belonging to the Turks from both the pre-Islamic and post-Islamic periods will first be examined with regard to family and marriage motifs; subsequently, these findings will be compared with the motifs present in Anatolian epics and folk narratives. Furthermore, the adoption of Islam by the Turks and their interaction with different cultures significantly influenced their culture. Accordingly, the study will also evaluate the transformations that occurred in Turkish family and marriage culture and explore how these changes are represented through motifs in Anatolian epics and folk narratives.
Within the scope of the study, works such as the Orkhon (Göktürk) and Uighur inscriptions, Uighur literary texts, Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti’t-Türk, The Book of Dede Korkut, and the Epic of Oghuz Khagan will be examined in order to identify elements related to family and marriage in Turkish culture. Among Anatolian folk narratives, Tahir and Zühre, Arzu and Kamber, Kerem and Aslı, Derdiyok and Zülfisiyah, as well as the widely known and culturally appropriated Epic of Köroğlu, will be included in the scope of evaluation.
In Turkish culture, significant practices and concepts such as bride price (kalın), dowry, formal asking for a girl's hand in marriage ceremony, spouse selection, weddings, birth rituals, and family traditions are generally expressed in these works through motifs such as struggling to attain marriage, marrying strong and heroic figures, marrying supernatural beings, striving to pay the bride price, and depictions of weddings, feasts (toy), and celebrations. Through these motifs, cultural elements are reflected and sustained.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Evlilik, Aile, Halk Hikâyeleri, Destan, Kültür, Marriage, Family, Folk Narratives, Epic, Culture |
|---|
