Açıklama
Motifler, ait oldukları toplumların kültürel birer yansımasıdır. Bir figür olmanın çok ötesinde kültürel mirasın somutlaşarak sonraki kuşaklara aktarılmasının birer nesnesidir. Toplumların ekonomik, çevresel ve inançsal dünyalarının sembolik bir dönüşümü olarak ele alınabilecek olan motiflerin geleneksel el sanatları içinde geniş bir kullanım alanı vardır. Geleneksel işlemelerden, halı-kilim gibi dokumalara, ahşap süslemelerden bakır- gümüş işçiliğine kadar birçok alanda motiflerin işlevi bulunmaktadır. Ait olduğu topluluk için sembolik bir iletişim aracı olmanın yanı sıra, aynı zamanda geleneğin de nereye, kime ait olduğuna dair bir damga işlevi vardır. Kültürel değişimin bir sonucu olarak motiflerde de değişim ve dönüşümler olmakla birlikte bazı ürünlerde aynı şekilde kullanılmaya devam edilmektedir. Bu motifler ya da motiflerin oluşturduğu ürünlerden bazıları Coğrafi İşaretli ürünlerdir. Dokuma, işleme, halı ve kilimler, ahşap ürünler gibi farklı kategorilerde Coğrafi İşaretli olan ürünler bulunmaktadır. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe, mahreç ve geleneksel ürün adı ile tescillenen bu ürünlere kurumun veri tabanından doğrudan ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada veri tabanında yer alan ve sadece tescilli olan ürünlerde yer alan motifler ve bu motiflerin tescilli ürün için önemi ortaya konulması amaçlanmıştır. Bir kanaviçe ya da etamin işlemesi olarak sık sık kullanılan Maraş Gülü Motifi doğrudan tescil edilmiş tek motiftir. Bunun dışında farklı motiflerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkarılan Gediksaray Dokuması, Emirgazi Halısı, Gördes El Halısı, Uşak halısı, Ahlat Bastonu gibi tescilli ürünlerin beşerî unsurlardan kaynaklı önemli bir özelliği bu ürünlerin ortaya çıkmasındaki motiflerdir. Tarihsel bir geçmişi olan, toplumsal yapıyı yansıtan, kültürel miras unsuru olan motiflerin tekniği, kullanılan renkler ve araç-gereçler ayrıntılı olarak bu ürünlere verilmiş olan Tescil Belgesinde yer almaktadır. Tescil Belgeleri ürünlerin kimliği olarak ele alınırsa motifler de bu kimliğin önemli bir bileşenidir.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Coğrafi İşaretler, Mahreç/Menşe, Kültürel Miras, Geleneksel Motifler |
|---|
