Açıklama
Geçmişten bugüne deri işlemeciliği, kullanım işlevinin ve doğal görünümünün yanı sıra deri
yüzey süsleme teknikleriyle birlikte estetik boyut kazanarak el sanatına dönüşmüştür. Bu çalışma,
geleneksel el sanatı motiflerinin deri yüzeyine uygulanarak aktarılmasını ve geleneksel motiflerin
fiziksel üretim aracı olan deri desen damgalarına dönüştürülmesini konu edinmektedir.
Uluslararası literatürde craft-stamp olarak adlandırılan el sanatı aracı yerine deri desen damgası
ifadesinin tercih edildiği bu çalışmada, deri desen damgalarının geleneksel motiflerdeki kullanım
alanlarını belirlemek amaçlanmıştır. Nitel yöntemin benimsendiği bu çalışmanın kapsamı Vaketa
Çakır Deri A.ş.’nin yerli ve millî el aleti üretimi olan geleneksel motifleri içeren deri desen
damgaları ile sınırlandırılmıştır. Bu ürünler, pirinç malzemeden üretilmiş olup çoğaltılabilir ve
geliştirilebilir bir sistem yaklaşımıyla tasarlanmıştır. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı
deri işlemeciliği kartına sahip beş kültürel miras taşıyıcısı ile yarı yapılandırılmış mülakat
gerçekleştirilmiştir. Somut olmayan kültürel miras taşıyıcı kartına sahip bu sanatçıların
kullandıkları deri desen damgalarıyla yaptıkları ürünler ele alınmıştır. Kültürel miras
taşıyıcılarının deri desen damgalarını kullanırken hangi motif, desen ve kompozisyonu tercih
ettiğinin ve bunları hangi eşyalar üzerine nasıl uyguladığının yanıtı aranmıştır. Görüşmelerde
motif tercihi, ürün seçimi, hedef kitle ve geleneksel motiflerin yeni tasarım bağlamında
kullanımına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Geleneksel motiflerin deri desen damgası el
aleti ile üretiminin daha erişilebilir ve çoğaltılabilir olduğu belirlenmiştir. Böylece deri desen
damgası sayesinde hem deri sanatının kültürel miras taşıyıcıları hem de deri işlemeciliğiyle
ilgilenenler çeşitli ürünler üzerinde istedikleri geleneksel el sanatı motiflerini uygulayarak
geleceğe aktarabilmektedirler.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | El Sanatı, deri işlemeciliği, geleneksel motif, kültürel miras taşıyıcısı |
|---|
