Açıklama
Bu çalışma, Adana Ulu Cami çinilerini tarihî, teknik, estetik ve koruma bağlamında bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. 16. yüzyılda Ramazanoğulları Beyliği döneminde inşa edilen yapı, Memlük etkileri ile erken Osmanlı estetik anlayışının sentezini yansıtan önemli bir taşra örneğidir. Araştırma, devam eden yüksek lisans tezinin saha verilerine dayanmaktadır. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde yerinde gözlem, yüksek çözünürlüklü görsel belgeleme, tipolojik ve stilistik analiz ile bozulma haritalaması gerçekleştirilmiştir. Bulgular, çinilerin beyaz hamurlu yapıda ve sır altı tekniği ile üretildiğini; renk paletinde kobalt mavi, lacivert ve firuze tonlarının hâkim olduğunu ortaya koymaktadır. Mercan kırmızısının bulunmaması ve kompozisyonların görece sade düzeni, üretimin merkezî İznik atölyelerinden ziyade taşra karakteri taşıdığını düşündürmektedir. Motif repertuarında rumi ve hatai formlarının stilize yorumları dikkat çekmekte, bordür ve pano düzenlemelerinde geometrik çerçeveleme ile kompozisyon bütünlüğü sağlanmaktadır. Alan incelemelerinde mekanik kırılmalar, sır kayıpları, tuz kristallenmesi, biyolojik kolonizasyon, renk solması ve çimento esaslı uyumsuz restorasyon müdahaleleri tespit edilmiştir. Bozulma süreçlerinin özellikle nem, mikro iklim koşulları ve geçmiş bilinçsiz müdahalelerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen veriler, çinilerin korunmasında özgünlük, minimum müdahale ve ayırt edilebilirlik ilkelerinin esas alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Osmanlı taşra çini üretiminin teknik ve estetik özelliklerinin belgelenmesine katkı sağlarken, kültürel mirasın sürdürülebilir korunmasına yönelik öneriler sunmaktadır. (300 kelime)
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Anahtar Kelimeler: Adana Ulu Cami, sır altı tekniği, i, kültürel miras koruma |
|---|
