14–16 May 2026
Mersin
Europe/Istanbul saat dilimi

Moda Tasarımı Odaklı Kültürel Veri Seti Yaklaşımı: Anadolu Motifleri Örneği

Planlanmamış
15dk
Mersin

Mersin

Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampüsü 33343 Yenişehir / MERSİN
3.6 Sürdürülebilir Moda ve Motiflerin Önemi | The Importance of Motifs in Sustainable Fashion

Açıklama

Moda, bir anlam üretim sistemidir. Barthes modayı göstergeler sistemi olarak ele alır, bu yaklaşımla giysi; biçim ve desen aracılığıyla kültürel anlam üretirken, motifler, yalnızca estetik değil, kültürel mitlerin taşıyıcısı olarak belirir. Baudrillard ise tüketim toplumunda nesnelerin kullanım değerinden çok gösterge değeri üzerinden anlam kazandığını ileri sürer. Tasarım temelli inovasyon yaklaşımı da, sadece teknolojinin değil, anlamın yeniden tanımlanmasıyla gerçekleşeceğini savunur. Böylelikle kültürel içeriklerin moda odağında yeniden yorumlanmasıyla, anlam inovasyonu üretilebilir. Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Anadolu kültürü, farklı dokuma ve zanaat alanlarından günümüze ulaşmış zengin motif içeriğiyle moda ve giysi alanında anlam inovasyonu için kullanılabilecek önemli bir varlıktır.
Bu çalışma, Anadolu motiflerinin yüzeysel dekoratif unsur olarak kullanımının ötesinde, moda tasarım sürecine sistematik biçimde entegre edilmesini amaçlayan bir kültürel veri seti yaklaşımı önermektedir. Kültürel unsurlar, kolektif hafızayı, kimlik inşasını ve sembolik anlam üretimini desteklemekte, kültürel sembollerin tasarım girdisine dönüşüm sürecini destekleme ihtiyacına odaklanmaktadır. Çalışmanın temel sorusu “Anadolu motifleri nasıl sistematik bir veri yapısına dönüştürülerek moda tasarımı sürecinde anlam inovasyonu ve yenilik üretim aracı haline getirilebilir”dir. Araştırma sorusunun cevaplanabilmesi için, ilgili alan yazın değerlendirilmiş, kültürel veri seti yaklaşımı tanımlanmış ve olası içerik için ölçütler belirlenmiştir.
Anadolu motiflerinin incelendiği ve tanımlandığı alan yazın motif özelliklerinin belirli geometrik ve matematiksel sistemlere dayandığını, analiz ve sınıflandırmanın mümkün olduğunu göstermektedir Kültürel veri seti yaklaşımında, motiflerin pasif esin unsuru değil aktif tasarım girdisine dönüştürmenin amaçlanması, folklorik yüzeysellikten kaçınma, kültürel sürdürülebilirliğin desteklemesi gerektiği, Anadolu motiflerinin sembolik anlam, biçimsel özellik, tarihsel bağlam ve kullanım alanları açısından kodlanabileceği belirlenmiştir. Bunun sonucunda tasarım metodolojisine entegre edilmesini mümkün kılan, sembolik anlam katmanı, biçimsel-geometrik katman, bağlamsal-tarihsel katman ve tasarım parametreleri katmanı olacak şekilde dört katmanlı bir kültürel veri seti modeli önerilmiştir.
Tasarımın problem çözme süreci olduğu düşünüldüğünde; kültürel veri seti yaklaşımıyla tasarımcıya parametrik düşünme imkânı ve yapılandırılmış araştırma zemini oluşturma, kültürel belleğin tasarımlarla canlı kalması ve sürdürülebilir modanın da önemsediği, değerli tasarımların yaygınlaşmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler | Keywords : Kültür, Anadolu Motifi, Moda Tasarımı, Veri Seti, Sürdürülebilirlik

Authors

Birsen ÇİLEROĞLU (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi) Prof. Saliha AĞAÇ (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi)

Sunum Materyalleri