Konuşmacılar
Açıklama
Turna katarı motifi, Türk kültüründe tarihsel ve mekânsal sürekliliğe sahip, çok katmanlı sembolik bir motif olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, turna katarı motifini edebî metinlerden halk şiirine, dokuma sanatından ritüel uygulamalara kadar geniş bir perspektif ile ele almayı amaçlamaktadır Dîvânu Lugâti't-Türk’te turna ve turna kuşunun geçişi, halk türkülerinde ve şiirlerinde ise göçmen, haberci ve sadakat sembolü olarak kullanımı, motifin kültürel ve manevi bağlamını ortaya koymaktadır. Turna katarının sürü halinde tıpkı bir “V” harfi biçiminde uçuşu; birlik, dayanışma ve yön bulma kavramlarıyla ilişkilendirilmiştir.
Araştırmada betimleyici ve karşılaştırmalı yöntemler uygulanmış, motifin bireysel ve toplumsal anlamları incelenmiştir. Turna katarı motifi, halk şiiri aracılığıyla icra edilen sözel kültürlerden biri olan ozanlık geleneği ile el sanatları alanında somutlaşan maddi kültür dokuma geleneği arasında bir köprü kurmaktadır. Anadolu kilimlerinin zemin ve bordürlerinde motifin hareket ve yön kavramları üzerinden görselleştirilmesi, Turna Semahı gibi geleneksel törenler ile ritmik bir bağlantı kurmaktadır. Gök Tanrı inancından Alevi-Bektaşi geleneğine kadar olan süreçte turna katarı motifinin ruhani yolculuğunu ve manevi rehberliğini temsil eden bir hafıza aktarıcısı olduğu anlaşılmaktadır.
Bulgular, turna katarı motifinin estetik bir unsur olmasının ötesinde, kültürel hafızayı, toplumsal kimliği ve manevi değerleri de etkileyen güçlü bir sembol olduğunu göstermektedir. Göçmen kuşun ritmik ve düzenli uçuşu, motifin görsel ve ritüel anlatımlarda süreklilik, yön ve hareket işlevini gözler önüne sermektedir. Sonuç olarak turna katarı, Türk kültüründe hem edebî hem görsel hem de ritüel bağlamlarda özgün ve zengin bir kültürel öge olarak varlığını sürdürmektedir.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Anahtar Kelimeler: Turna, Turna Katarı Motifi, Türk Kültürü, Dokuma Sanatı, Halk Şiiri |
|---|
