Açıklama
16.Yüzyıl Osmanlı çini sanatının önemli yapılarından biri olan Rüstem Paşa Camii, zengin çini bezemeleriyle klasik dönem süsleme anlayışını yansıtan en seçkin örneklerden biridir. Bu çalışmada caminin çinileri içerisinde yer alan sümbül motifinin üslup özellikleri ve mekânsal dağılımı incelenmiştir. Yarı stilize çiçek üslubu içerisinde değerlendirilen sümbül motifinin morfolojik özellikleri, stilizasyon anlayışı ve yapı içerisindeki kullanım alanları ele alınmıştır. Rüstem Paşa Camii’nin çinileri klasik dönem Osmanlı süsleme sanatının estetik ve teknik olgunluğunu yansıtan önemli bir yapıdır. Zengin çinileri ile ünlü camii hayranlık uyandırmaktadır. Sümbül motifi caminin belirli yerlerindeki çinilerde bulunmaktadır. Son cemaat yeri, fil ayakları, balkon altı ve üstü bordürleri ile çeşitli pano kompozisyonlarında görülmektedir. Motif, ince ve uzun bir gövde üzerinde ritmik biçimde sıralanan çiçek kümeleri ve dengeli yapısı ile yer almıştır. Doğal formdan hareketle oluşturulan bu motifler belirli bir stilizasyon sürecinden geçirilmiş, böylece doğal görünüm ile klasik üslup arasında benzer bir ifade ortaya çıkmıştır. Osmanlı bezeme sanatında önemli bir yere sahip olan “Dört çiçek üslubu” içerisinde yer alan lale, karanfil ve gül motifleriyle birlikte sümbül motifi de Türk çini sanatında önemli motifler arasında bulunmaktadır. Yapılan tespitlerde cami genelinde toplam 2603 sümbül motifinin yer aldığı belirlenmiştir. Kullanım bakımından lale, gül, karanfil motifleri kadar sık yer almadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak sümbül motifi, Rüstem Paşa Camii örneğinde Osmanlı klasik dönem çini sanatının bitkisel bezeme ögelerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Rüstem Paşa Camii, Osmanlı Çini Sanatı, Sümbül Motifi, Dört Çiçek Üslubu. |
|---|
