Konuşmacılar
Açıklama
Bu çalışmanın amacı, horoz motifinin Türkistan Türk inanç sistemlerinden başlayarak Türkistan ve Anadolu coğrafyasına uzanan süreçte Türk-İslam sanatı içerisindeki ikonografik sürekliliğini ve anlam dönüşümünü ortaya koymaktır. Horoz figürünün koruyuculuk, aydınlığın haberciliği, diriliş ve cesaret gibi sembolik katmanlarının sanat eserleri üzerinden değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve ikonografik analiz tekniği kullanılmıştır. Pazırık buluntularından başlayarak Selçuklu dönemine ait minyatür, dokuma, seramik ve benzeri sanatlara ait eserler incelenmiştir. Ayrıca tasavvufi metinler ve mitolojik anlatılar üzerinden motifin anlam katmanları değerlendirilmiş; sanat eserlerindeki görsel temsiller ile inanç sistemi arasındaki ilişki analiz edilmiştir.
Elde edilen veriler, horoz motifinin İslamiyet öncesi Türk inanç sisteminde kötü ruhları uzaklaştıran, güneşin doğuşunu ve aydınlığı simgeleyen koruyucu bir unsur olduğunu göstermektedir. İslamiyet’in kabulüyle birlikte motif, yeni dini bağlam içerisinde yeniden yorumlanmış; tasavvuf geleneğinde nefis terbiyesi, yeniden doğuş ve manevi uyanış gibi kavramlarla ilişkilendirilmiştir. Türk sanatında minyatür, dokuma, seramik, ahşap gibi farklı sanat dallarında stilize edilerek kullanıldığı; kimi örneklerde hükümdarlık, barış ve kozmik düzen sembolü olarak da yorumlandığı tespit edilmiştir.
Horoz motifi, Türk-İslam sanatında yalnızca dekoratif bir unsur değil; inanç, kozmoloji ve tasavvufi düşüncenin görsel dile aktarılmış çok katmanlı bir sembolüdür. Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan süreçte motifin temel anlamlarının korunarak yeni kültürel bağlamlarda yeniden yorumlandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, Türk-İslam sanatında sembolik süreklilik ve kültürel sentezin somut bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Türk-İslam sanatı, Horoz motifi, Türkistan |
|---|
