Açıklama
Bu bildiri, Siirt'te Dicle Nehri ile Botan Çayı'nın kesiştiği stratejik bir noktada yer alan ve Mezopotamya'nın önemli antik liman kentlerinden biri olan Çattepe Höyüğü kazılarında ortaya çıkarılan mutfak araç gereçlerinin sembolik dilini incelemektedir. Prehistorik Dönem' den Orta Çağ'a kadar izler taşıyan höyükte tespit edilen seramikler, sırlı ve sırsız pişmiş toprak kandiller, Habur boyalı kapları ve metal eşyalar, dönemin yalnızca yeme-içme pratiklerini değil, köklü kültürel belleğini de yansıtmaktadır. Araştırma kapsamında, Çattepe buluntuları üzerinde yer alan geometrik çizgiler, yivler ve kazıma motiflerin; nehirlerin sunduğu "bereket" ve kervanların uğrak noktası olmanın getirdiği "misafirperverlik" ritüelleriyle ilişkisi antropolojik bir perspektifle analiz edilmektedir. Toprağa ve metale işlenen bu kadim görsel dilin, toplumsal statü, inanç sistemleri ve sofra etrafındaki paylaşım ağlarını nasıl şekillendirdiği tartışılmaktadır. Çalışma, binlerce yıllık bu yöresel motiflerin ardındaki sosyo-kültürel anlamları deşifre ederken, asırlık sofra kültürümüze ait bu mirasın günümüz gastronomi ve deneyim tasarımında nasıl yaşatılabileceğine odaklanmaktadır. Gelenekten geleceğe taşınan bu motifler, yöresel mutfak kültürünün salt bir tüketim değil, derin bir iletişim aracı olduğunu ortaya koymaktadır. This paper examines the symbolic language of kitchenware unearthed during the excavations of Çattepe Mound, located at a strategic point where the Tigris River and Botan Stream intersect in Siirt, serving as one of the significant ancient port cities of Mesopotamia. Ceramics, glazed and unglazed terracotta lamps, Khabur painted vessels, and metal objects identified in the mound—bearing traces from the Prehistoric Period to the Middle Ages—reflect not only the dining practices of the era but also its deep-rooted cultural memory. Within the scope of this research, the relationship between the geometric lines, grooves, and incised motifs found on Çattepe artifacts and the rituals of "abundance" offered by the rivers, as well as the "hospitality" resulting from being a frequent stop for caravans, is analyzed through an anthropological perspective. The study discusses how this ancient visual language, inscribed on clay and metal, shaped social status, belief systems, and sharing networks around the table. While deciphering the socio-cultural meanings behind these millennia-old local motifs, the study focuses on how this heritage of our centuries-old culinary culture can be sustained in contemporary gastronomy and experience design. These motifs, carried from tradition to the future, demonstrate that local culinary culture is not merely a form of consumption, but a profound medium of communication.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Çattepe Höyüğü, Siirt Mutfak Kültürü,Arkeolojik Seramikler,Motif Analizi,Sofra Sembolizmi,Kültürel Bellek,Çattepe Mound,Cultural Memory |
|---|
