Speaker
Description
ÖZET
Bu çalışma, Anadolu el sanatları ve özellikle dokuma geleneğinde yer alan motiflerin (yanışların) sembolik anlamlarını çözümlemeyi amaçlamaktadır. 1977 yılında bilinçli bir araştırma süreciyle başlatılan çalışmanın temel çıkış noktası, dokumaların taşıdığı “sessiz dili” anlamlandırmaktır. Çatalhöyük’ten günümüze uzanan kültürel süreklilik içerisinde, Anadolu coğrafyasında yaşayan sembolik anlatım biçimleri incelenmiş; keşfedilen, derlenen ve arşivlenen binlerce motif, Anadolu halk kültürünün yaşayan temsilcilerinden edinilen sözlü bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Araştırma kapsamında motifler; doğum, yaşam ve ölüm temaları çerçevesinde sınıflandırılmıştır. İlk aşamada analog yöntemlerle gerçekleştirilen grafik çizimler, erken dönem dijital teknolojilerin imkânları kullanılarak vektörel formata dönüştürülmüş ve bu çalışmada söz konusu dijital çizimler esas alınmıştır.
Anadolu’da simgesel anlatımlar için kullanılan Türkçe kökenli “yanış” ve “örge” kavramları, kültürel bağlamın korunması adına titizlikle kaydedilmiştir. Anadolu kadın dokumacıların sözlü aktarım geleneğine duyulan saygı gereği, yerel terminoloji esas alınmış; ancak çağdaş akademik dilde Fransızca kökenli “motif” teriminin yaygın kullanımı nedeniyle bu çalışmada “motif” kavramı tercih edilmiştir.
Bu araştırma, Halk Bilimi (Budun Bilimi) alanına katkı sunmayı ve Anadolu dokuma kültüründe sembollerin tarihsel sürekliliğini ortaya koymayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Anadolu dokumaları, motif, yanış, sembol, Çatalhöyük, eli belinde, koç boynuzu, bereket, hayat ağacı, nazarlık, muska
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Anadolu dokumaları, motif, yanış |
|---|