Açıklama
Bu çalışma, bir eğitimci ve araştırmacı olarak yaklaşık 30 yıla yayılan bir zaman diliminde, Anadolu'nun farklı coğrafyalarındaki somut olmayan kültürel miras unsurlarının, özellikle de geleneksel el sanatları, motifler ve dokuma tekniklerinin belgelenmesi, yaşatılması ve geleceğe aktarılması sürecini kapsamlı bir perspektifle ele almaktadır. Çalışma, salt bir araştırma raporu olmanın ötesinde, sahadan elde edilen bilginin kurumsallaşma, üretim ve eğitim yoluyla sürdürülebilir bir modele dönüştürülmesi deneyimini de içeren bütüncül bir kültürel miras pratiğini sunmaktadır.
Araştırmanın ilk aşamasını, Türkiye'nin batısından doğusuna uzanan geniş bir coğrafyada yürütülen saha çalışmaları oluşturmaktadır. Çanakkale, Kars, Kahramanmaraş, Malatya, Kayseri vd. illeri ile Mersin'in tüm ilçelerini kapsayan bu uzun soluklu araştırmalarda; yörelere özgü dokuma türleri, kullanılan teknikler, motiflerin çeşitliliği ve bu motiflerin ardındaki hikâyeler, sembolik anlamlar derinlemesine incelenmiş, görsel olarak belgelenmiş ve desen çözümlemeleri yapılmıştır. Bu çalışmalar, Anadolu motiflerinin zenginliğini ve farklı kültürel katmanlar arasındaki etkileşimleri ortaya koyan karşılaştırmalı bir perspektif sunmaktadır.
Özellikle dokuma teknikleri ve motifler üzerine odaklanan kitabı, Mut ve çevresinde Halk El sanatları Istar Dokuma. Tür. Tekik ve Motifler, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı. Çıraklık ve Yaygın Egitim Genel Müdürlüğü. Gelenek Görenek ve El Sanatları Servisi 1. 1985 Ankara, yayını ile yüksek lisans tezi "İçel'de Son Yörükler, SARIKEÇİLİLER" başlıklı Sarıkeçililer göçer grubu üzerine yapılan çalışma, bu coğrafi araştırmaya derinlik kazandırmıştır.
Araştırmanın ikinci ve en özgün ayağını ise, elde edilen bu birikimin Mersin merkezli olarak hayata geçirilen uygulama ve kurumsallaşma modeli oluşturmaktadır. Bu kapsamda;
İçel El Sanatları ve Eğitim Vakfı kurularak kültürel mirasın korunması sivil toplum öncülüğünde kurumsal bir kimliğe kavuşturulmuş,
Yerel motiflerin ticari ve kültürel olarak yaşatılması amacıyla vakıf bünyesinde yüzlerce tezgâh dağıtılarak kilim üretimi başlatılmış,
Geleneksel bilgiyi canlandırmak ve sürdürülebilir kılmak için bir Doğal Boya Tesisi kurulmuş ve doğal boyalı kilimler üretilerek katma değerli bir ürün ortaya konmuş,
Sonuç olarak bu bildiri, geniş coğrafyalı bir saha araştırmasının, Mersin özelinde somut bir kültür politikası ve uygulama modeline nasıl dönüştüğünü göstermektedir. Saha araştırması, uluslararası yayınım (Sotheby's), katılım sağlanan 5 milletlerarası kongrede sunulan bildirilerim ve kurumsallaşma deneyimi ile bu çalışma; Anadolu motiflerinin geçmişin bir mirası olmaktan öte, geleceğe taşınabilen, ekonomik ve kültürel olarak sürdürülebilir canlı bir değer olduğunu kanıtlamaktadır. Bildiri, bu yönüyle kültürel mirasın korunması ve yaşatılmasına dair akademik literatüre, uygulayıcı bir aktörün gözünden önemli bir katkı ve bir "bellek mirası" sunmayı hedeflemektedir.
| Anahtar Kelimeler | Keywords | Saha Araştırması, Mersin, İçev, Sürdürülebilirlik, Doğal Boya, Sarıkeçililer, |
|---|
