14–16 May 2026
Mersin
Europe/Istanbul saat dilimi

Çanakkale Kirkitli Dokumalarında Kullanılan Yıldız Motifleri

Planlanmamış
15dk
Mersin

Mersin

Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampüsü 33343 Yenişehir / MERSİN
2.2 Halı ve Kilimlerde Motiflerin Anlamı | The Meaning of Motifs in Carpets and Kilims

Konuşmacılar

Servet Senem Uğurlu (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Açıklama

ÖZET
Kuzeybatı Anadolu’da bulunan Çanakkale, coğrafi konumu nedeniyle çok çeşitli kültür ve uygarlıkların yaşadığı ya da geçiş noktası olarak geldikleri bir şehirdir. Çanakkale ve çevresinde yaşayan halk çok çeşitli kültürler alaşımını oluşturmaktadır. Kirkitli ve mekikli dokumalarıyla ünlü Çanakkale’nin özellikle halı ve kilimleri kendilerine özel karakteristik, motif ve desen kompozisyonları ile dikkat çekmektedir. Çanakkale halı ve kilim dokumaları, yakın zamana kadar göçebe, yarı göçebe ve hatta yerleşik yaşam süren halkı tarafından dokunmuştur. Geometrik motifler, geometrik temelde oluşturulmuştur. Çanakkale halı ve kilimlerinde geometrik temeller kullanılarak ve sistematik bir biçimde düzenlendiği görülmektedir.
Çanakkale kirkitli dokumalarında yıldız, hayat ağacı, kandil, çiçek, yaprak, çengel, muska, kandil, Türkmengülü gibi motiflerin hem orta alanda hem de kenarsularında sıklıkla kullanılmıştır. Yöre insanı için özellikle yıldız motifinin dokumalarda kullanılan temel bir motif olduğu kolaylıkla anlaşılmaktadır. Süsleme öğesi olarak kullanılan yıldız motifinin kültürel kimlik ile de önemli bağlantılarının olduğu, toplumsal hafıza açısından değerinin bulunduğu düşünülürse; yıldız motifinin yöre halkını temsil eden bir motif olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bildiride; Çanakkale Kirkitli dokumalarında kullanılan yıldız motifleri araştırılarak incelenecek, bu motifin dokumaların desen kompozisyonlarına etkisi araştırılacak, yıldız motifinin dokumaların desen kompozisyonlarındaki yüzey değerlendirmelerindeki geometrik temelleri incelenerek açıklanacaktır. Araştırma kapsamı; Çanakkale kirkitli dokumalarındaki yıldız motiflerini kapsamaktadır ve motifler çeşitli özellikleri ile incelenecektir.

Anahtar Kelimeler | Keywords Dokuma, kirkit, halı, kilim, motif, yıldız.

Authors

Aydın Uğurlu (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) Servet Senem Uğurlu (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Sunum Materyalleri